Νέα ασφυκτική πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς προκαλεί η επιτάχυνση του πληθωρισμού, καθώς το κύμα ανατιμήσεων εξαπλώνεται πλέον σε όλο και περισσότερους τομείς της καθημερινότητας. Από τους λογαριασμούς ενέργειας και τα καύσιμα μέχρι τα τρόφιμα, τα ενοίκια, τις μετακινήσεις και τις υπηρεσίες, το κόστος διαβίωσης ακολουθεί ανοδική πορεία, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Οκτώβριο αποτυπώνουν την ένταση του φαινομένου. Ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,7%, έναντι 5% τον Σεπτέμβριο, όταν τον Οκτώβριο του 2025 βρισκόταν μόλις στο 2%.

Καθοριστικό ρόλο στη νέα επιτάχυνση διαδραματίζει η ενεργειακή επιβάρυνση. Οι αυξήσεις σε φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα δεν επιβαρύνουν μόνο άμεσα τα νοικοκυριά, αλλά μετακυλίονται σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και στη λειτουργία των επιχειρήσεων, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Ενέργεια: Εκρηκτικές αυξήσεις με πρωταγωνιστή το φυσικό αέριο

Το μεγαλύτερο βάρος των ανατιμήσεων εντοπίζεται στην ενέργεια, όπου οι ετήσιες μεταβολές προκαλούν έντονο προβληματισμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το φυσικό αέριο καταγράφει αύξηση 80% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025. Ακολουθούν το πετρέλαιο κίνησης με άνοδο 39,4%, το πετρέλαιο θέρμανσης με 37,5% και η βενζίνη με 25%.

Αυξημένες είναι επίσης οι τιμές στα άλλα καύσιμα κατά 21,1%, στον ηλεκτρισμό κατά 17,9% και στα στερεά καύσιμα κατά 8,5%.

Η ανοδική τάση γίνεται ακόμη πιο εμφανής και στη σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα. Από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο, το φυσικό αέριο ακριβύνθηκε κατά 15,3%, τα άλλα καύσιμα κατά 15,5%, το ηλεκτρικό ρεύμα κατά 4,7% και η βενζίνη κατά 1,3%.

Μοναδική σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε στο πετρέλαιο θέρμανσης, με μείωση 12,3% σε μηνιαία βάση.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα, καθώς το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες επιβάρυνσης της οικονομίας.

Το ακριβότερο καλάθι των νοικοκυριών – Ποια τρόφιμα ανεβαίνουν περισσότερο

Ανοδική πορεία ακολουθούν και αρκετά βασικά είδη διατροφής, με τις ανατιμήσεις να γίνονται αισθητές στις καθημερινές αγορές των καταναλωτών.

Σε ετήσια βάση, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στα παστά ψάρια με 10,4%, στο αρνί και το κατσίκι με 9,1%, στα λαχανικά με 8,4% και στο μοσχάρι με 6,5%.

Ακριβότερα είναι επίσης τα αυγά κατά 4,9%, τα τυριά κατά 2,4% και το ψωμί μαζί με τα προϊόντα αρτοποιίας κατά 1,8%.

Ανησυχητική είναι και η εικόνα σε μηνιαίο επίπεδο. Μέσα σε έναν μόλις μήνα, από τον Σεπτέμβριο στον Οκτώβριο, οι τιμές των φρούτων αυξήθηκαν κατά 11,6%, των λαχανικών κατά 8,3% και των δημητριακών πρωινού κατά 8,2%. Το γιαούρτι ανατιμήθηκε κατά 3,2%, ενώ το αρνί και το κατσίκι κατά 2,8%.

Την ίδια στιγμή, μια διαφορετική εικόνα προκύπτει από την έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τις τιμές στα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου, τον Οκτώβριο του 2026 καταγράφηκε σχεδόν σταθεροποίηση, με ετήσια αύξηση μόλις 0,35%.

Μάλιστα, στο τρίμηνο Αυγούστου-Οκτωβρίου οι τιμές παρουσίασαν συνολική μείωση 0,18%, ενώ στο πρώτο δεκάμηνο του έτους η αύξηση διαμορφώθηκε στο 0,90% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Ενοίκια, αεροπορικά εισιτήρια και ξενοδοχεία επιβαρύνουν την καθημερινότητα

Η ακρίβεια, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα τρόφιμα και τα καύσιμα. Ιδιαίτερα αισθητές είναι οι ανατιμήσεις στη στέγαση, στις μετακινήσεις και στις υπηρεσίες αναψυχής.

Τα ενοίκια κατοικιών εμφανίζουν ετήσια αύξηση 6,8%, ενώ κατά 5,9% έχουν αυξηθεί οι διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι και κατά 4,4% οι εργασίες επισκευής και συντήρησης κατοικιών.

Σημαντικές είναι και οι επιβαρύνσεις στον τουρισμό και τις μετακινήσεις. Τα αεροπορικά εισιτήρια καταγράφουν αύξηση 32,9%, οι τιμές στα ξενοδοχεία 27,6% και τα οργανωμένα πακέτα διακοπών 6,2%.

Στην εστίαση, τα εστιατόρια, τα ζαχαροπλαστεία και τα ταχυφαγεία έχουν ανατιμήσει τις υπηρεσίες τους κατά 4,7%, ενώ τα ασφάλιστρα υγείας εμφανίζουν άνοδο 7%. Στην ένδυση και την υπόδηση η αύξηση φτάνει το 3,8%.

Στέγαση και μεταφορές στην κορυφή των ανατιμήσεων

Η κατανομή του πληθωρισμού ανά βασική ομάδα δαπανών επιβεβαιώνει ότι οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις συγκεντρώνονται σε τομείς που συνδέονται άμεσα με τις καθημερινές ανάγκες.

Η ομάδα της στέγασης παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση, με τον σχετικό δείκτη να ενισχύεται κατά 15,1%. Στην άνοδο συμβάλλουν τα ενοίκια, τα καύσιμα θέρμανσης, το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και οι εργασίες συντήρησης κατοικιών.

Στη δεύτερη θέση βρίσκονται οι μεταφορές, με αύξηση 13,8%, εξαιτίας κυρίως των ακριβότερων καυσίμων, της συντήρησης οχημάτων και των αεροπορικών εισιτηρίων.

Σημαντική επιβάρυνση καταγράφεται επίσης στην ομάδα «Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια», όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 5,8%.

Ακολουθούν:

• Ένδυση και υπόδηση: +3,8%.
• Εκπαίδευση: +2,9%.
• Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά: +2,1%.
• Υγεία: +1%.

Στον αντίποδα, μειώσεις καταγράφηκαν στα αλκοολούχα ποτά και τον καπνό, καθώς και στην ομάδα της ενημέρωσης και επικοινωνίας, όπου οι τιμές υποχώρησαν κατά 2,2%, κυρίως λόγω φθηνότερων υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας και συγκεκριμένου ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Σε μηνιαία βάση, ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,7% τον Οκτώβριο, έναντι αύξησης 0,1% κατά την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε επίσης στο 5,7% σε ετήσια βάση, με μηνιαία αύξηση 0,4%.

Καμπανάκι από τη βιομηχανία – Άλμα 20,4% στις τιμές παραγωγού

Πέρα από τις αυξήσεις που φτάνουν ήδη στον τελικό καταναλωτή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι εξελίξεις στο κόστος παραγωγής.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη βιομηχανία δείχνουν ότι ο γενικός δείκτης τιμών παραγωγού αυξήθηκε κατά 20,4% τον Σεπτέμβριο του 2026 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Πρόκειται για εντυπωσιακή μεταβολή, αν ληφθεί υπόψη ότι τον Σεπτέμβριο του 2025 είχε καταγραφεί μείωση 1,1%.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση προήλθε από την εξωτερική αγορά, όπου οι τιμές παραγωγού εκτοξεύθηκαν κατά 38,3%. Στην εγχώρια αγορά η αύξηση διαμορφώθηκε στο 13,2%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μηνιαία εικόνα, καθώς σε σχέση με τον Αύγουστο ο δείκτης τιμών παραγωγού ενισχύθηκε κατά 5,1%, όταν έναν χρόνο νωρίτερα η αντίστοιχη αύξηση ήταν μόλις 0,2%.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες. Εφόσον το αυξημένο κόστος παραγωγής μεταφερθεί στις τελικές τιμές, οι καταναλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν ακόμη γύρο ανατιμήσεων.

Πιερρακάκης: Στοχευμένη στήριξη για τον δύσκολο χειμώνα – Στο επίκεντρο η ενέργεια

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξανόμενων πιέσεων, η αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και η προστασία των νοικοκυριών βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης και των ευρωπαϊκών θεσμών.

Στο ζήτημα αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο Euronews, επισημαίνοντας την ανάγκη συντονισμού των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Όπως εξήγησε, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους κεφαλαίου, με τις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων να έχουν μετακινηθεί από το 1,1% το 2016 σε περίπου 4% σήμερα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δημοσιονομικές πιέσεις, οι ενεργειακές ανάγκες, οι κοινωνικές δαπάνες και οι αυξημένες επενδυτικές απαιτήσεις διαμορφώνουν ένα πιο απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον για τα κράτη-μέλη.

Αναφερόμενος ειδικότερα στην ενεργειακή επιβάρυνση, υπογράμμισε ότι απαιτούνται συντονισμένες παρεμβάσεις, με προσωρινά και στοχευμένα μέτρα που θα κατευθύνονται κυρίως προς τα νοικοκυριά και τους πολίτες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης των ενεργειακών υποδομών, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές επενδύσεις ως τη μακροπρόθεσμα πιο βιώσιμη απάντηση στην κρίση.

Το μήνυμα του υπουργού είναι ότι η στήριξη των πολιτών θα πρέπει να προσαρμόζεται στις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε χώρας, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Υπενθυμίζεται ότι σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε αναφερθεί στα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, σημειώνοντας ότι έχουν διατεθεί περισσότερα από 1,44 δισ. ευρώ αποκλειστικά για ενεργειακή στήριξη από την έναρξη της κρίσης.

Παράλληλα, είχε διαβεβαιώσει ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των πολιτών για όσο διάστημα χρειαστεί.

Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι εάν οι παρεμβάσεις στήριξης θα μπορέσουν να ανακόψουν την επιβάρυνση των οικογενειακών προϋπολογισμών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα προϊόντα, αλλά επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.