Στο στόχαστρο χάκερ φέρεται να βρέθηκε κρεοπωλείο στην Κηφισιά, με τους δράστες να επιχειρούν να αλλάξουν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας στα ψυγεία του. Προβλήματα αναφέρθηκαν και σε άλλες επιχειρήσεις, ενώ περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα ψύξης είχαν εντοπιστεί στην Ελλάδα από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.

Ανησυχία προκαλεί η επέκταση των κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων, καθώς περιστατικά που έχουν καταγραφεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες φαίνεται πως έφτασαν και στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε στον ΣΚΑΪ ο επιχειρηματίας Γιώργος Μπούμπας, κρεοπωλείο που διατηρεί στην Κηφισιά έγινε στόχος χάκερ, οι οποίοι απέκτησαν πρόσβαση στο σύστημα ελέγχου των ψυγείων και επιχείρησαν να μεταβάλουν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας.

Όπως περιέγραψε, οι υπάλληλοι που έφτασαν στην επιχείρηση στις 4 τα ξημερώματα διαπίστωσαν ότι κάτι δεν λειτουργούσε σωστά. Αρχικά εκτιμήθηκε ότι επρόκειτο για τεχνική βλάβη, ωστόσο ο ψυκτικός που κλήθηκε να εξετάσει το πρόβλημα διαπίστωσε, έπειτα από περίπου μία ώρα, ότι το σύστημα είχε παραβιαστεί.

Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη, οι άγνωστοι είχαν ρυθμίσει τα ψυγεία στους 150 βαθμούς Κελσίου, ενώ η επιχείρηση δεν μπορούσε να παρέμβει χειροκίνητα, καθώς δεν είχε πρόσβαση στο σύστημα. Ο τεχνικός κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο περίπου δύο ώρες αργότερα.

Η παρέμβαση στα ψυγεία και η αποτροπή μεγαλύτερης ζημιάς

Η έγκαιρη αντίδραση απέτρεψε, σύμφωνα με την καταγγελία, την καταστροφή των αποθεμάτων κρέατος. Οι θερμοκρασίες δεν έφτασαν τελικά στα επίπεδα που είχαν οριστεί από τους δράστες, ενώ το σύστημα παρακολούθησης της επιχείρησης διαθέτει ειδοποιήσεις που αποστέλλονται τόσο στην τεχνική εταιρεία συντήρησης όσο και στα κινητά τηλέφωνα των υπευθύνων.

Ο ιδιοκτήτης ανέφερε, επίσης, ότι ο τεχνικός τον ενημέρωσε πως αντίστοιχα προβλήματα είχαν παρουσιαστεί και σε δύο ακόμη επιχειρήσεις της περιοχής, ένα σούπερ μάρκετ και ένα κατάστημα μαζικής εστίασης. Και οι δύο φέρονται να συνεργάζονταν με την ίδια τεχνική εταιρεία.

Η σύνδεση αυτή δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το ενδεχόμενο κοινής τεχνικής υποδομής ή πρόσβασης μέσω συστημάτων απομακρυσμένης διαχείρισης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι η συγκεκριμένη εταιρεία αποτέλεσε το σημείο εισόδου των δραστών.

Μετά το περιστατικό, η επιχείρηση προχώρησε στην προσωρινή απενεργοποίηση του Wi-Fi των ψυγείων, προκειμένου να περιορίσει τη δυνατότητα απομακρυσμένης παρέμβασης.

Περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα είχαν εντοπιστεί στην Ελλάδα

Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στις 14 Οκτωβρίου η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε καλέσει τους φορείς κρίσιμων υποδομών να αποσυνδέσουν άμεσα από το δημόσιο διαδίκτυο συστήματα ελέγχου εξοπλισμού.

Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, στην Ελλάδα είχαν εντοπιστεί περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα, κυρίως ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Η Αρχή είχε ενημερώσει απευθείας τους φορείς που τα διαχειρίζονται, όπου αυτό ήταν δυνατό.

Μεταξύ των συστάσεων περιλαμβάνονταν η αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου από το δημόσιο διαδίκτυο, η χρήση ασφαλούς σύνδεσης VPN και πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης για την απομακρυσμένη πρόσβαση, η αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών και η εγκατάσταση των απαραίτητων ενημερώσεων ασφαλείας. Παράλληλα, είχε επισημανθεί η ανάγκη αντικατάστασης εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή.

Κυβερνοεπιθέσεις σε σούπερ μάρκετ σε όλη την Ευρώπη

Τα περιστατικά δεν περιορίζονται στην Ελλάδα. Κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης και κατάψυξης έχουν αναφερθεί σε Βέλγιο, Σουηδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία και Εσθονία, ενώ σχετικές αναφορές υπάρχουν και για την Ιρλανδία.

Στο Βέλγιο, περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize και 15 καταστήματα Carrefour φέρονται να επηρεάστηκαν. Στη Σουηδία, προβλήματα καταγράφηκαν σε καταστήματα των αλυσίδων ICA και Coop.

Εκπρόσωπος της ICA επιβεβαίωσε ότι το περιστατικό επηρέασε μικρό αριθμό καταστημάτων που λειτουργούν εκτός του κεντρικού δικτύου της εταιρείας. Παράλληλα, επτά από τα περίπου 800 καταστήματα Coop στη Σουηδία φέρονται να επηρεάστηκαν, με την εταιρεία να αναφέρει ότι η κατάσταση παρέμενε περιορισμένη και υπό έλεγχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δράστες φέρονται να άλλαξαν τις ρυθμίσεις των ψυγείων και των καταψυκτών, προκαλώντας σημαντική άνοδο της θερμοκρασίας. Οι επιπτώσεις ήταν ιδιαίτερα σοβαρές για τις επιχειρήσεις, καθώς μεγάλες ποσότητες τροφίμων χρειάστηκε να αποσυρθούν και να καταστραφούν, επειδή δεν ήταν πλέον ασφαλείς για κατανάλωση.

Στο επίκεντρο τα συστήματα απομακρυσμένης διαχείρισης

Στο επίκεντρο των περιστατικών βρίσκονται συστήματα εμπορικής ψύξης, μεταξύ των οποίων και εξοπλισμός της Danfoss και της Dixell. Οι επιθέσεις φέρεται να εκμεταλλεύονται κυρίως παλαιότερες εκδόσεις λογισμικού και συστήματα που παραμένουν εκτεθειμένα στο διαδίκτυο.

Οι σύγχρονες εγκαταστάσεις ψύξης προσφέρουν τη δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης και ρύθμισης της θερμοκρασίας, διευκολύνοντας σημαντικά τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η σύνδεσή τους στο διαδίκτυο δημιουργεί και νέους κινδύνους, εφόσον δεν εφαρμόζονται επαρκή μέτρα κυβερνοασφάλειας.

Το περιστατικό στην Κηφισιά αναδεικνύει ότι οι κυβερνοεπιθέσεις δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικό πρόβλημα των πληροφοριακών συστημάτων, αλλά μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον εξοπλισμό μιας επιχείρησης και, στην προκειμένη περίπτωση, την ασφάλεια των τροφίμων που διατίθενται στους καταναλωτές.