Στιζάχι ή Στυζάχιον, ονομαζόταν το σημερινό χωριό Αηδόνια μέχρι και το 1927 οπότε και μετονομάστηκε. Η αρχική ονομασία λέγεται ότι προήλθε από τον Αρβανίτη Μπέη Αλί αγά. Επειδή στο χωριό υπήρχαν πολλές καρυδιές είχε στηθεί ένας μεγάλος πάγκος, μια “ζάχη” όπου εκεί δούλευαν το ξύλο της καρυδιάς(Στη-ζάχη).Τα πολλά αηδόνια που υπήρχαν στο χωριό ενέπνευσαν για το νέο του όνομα.

Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες το χωριό ιδρύθηκε την εποχή του Αλή Πασά από Ηπειρώτες που ήρθαν από το Τούχουλο, το Παλαιοκρίμινι και το Σούλι. Ο οικισμός ήταν τσιφλίκι του μπέη Μεχμέτ Τάγου και αγοράστηκε το 19 αι. (1862) από τους χωριανούς.

Κατά την απογραφή μετά την απελευθέρωση στο Στιζάχι κατοικούσαν 425 χριστιανοί από τους οποίους ψήφιζαν οι 155.

Στην πλατεία του χωριού υπάρχει η προτομή του οπλαρχηγού Αθ. Μπρούφα (1851-1896), που μεγάλωσε στα Αηδόνια.

Ο Αθ. Μπρούφας, θρυλικός ήρωας της περιοχής, υπήρξε ένας από τους πιο δραστήριους οπλαρχηγούς της Δυτικής Μακεδονίας και συμμετείχε σε πολλές μάχες.

Για σχολείο μέχρι το 1890 χρησιμοποιούνταν ο νάρθηκας της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου. Τότε ο καπετάν Μπρούφας με δικά του έξοδα έχτισε ένα λιθόκτιστο κτίριο, το ισόγειο του οποίου είχε διαμορφωθεί ως ξενώνας, είχε ένα δωμάτιο για διανυκτέρευση, μια αποθήκη και έναν στάβλο και στον πάνω όροφο υπήρχε μια μεγάλη αίθουσα διδασκαλίας, μια μικρότερη και ένα δωμάτιο για τον δάσκαλο.

Δείτε τους καταλόγους :