Με μια κατάμεστη αίθουσα, έντονη συγκίνηση και παρατεταμένο χειροκρότημα πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 11 Νοεμβρίου 2026, στο κινηματοθέατρο «Ολύμπιον» της Κοζάνης, η επίσημη πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Σανξαρίνα – Η τελευταία παρχαρομάνα», σε σενάριο και σκηνοθεσία του Παναγιώτη Θεοδωρίδη και παραγωγή της PANTHEO ART PRODUCTIONS.

Η προβολή εξελίχθηκε σε μια ιδιαίτερη συνάντηση με την ιστορία, τις μνήμες και τις παραδόσεις του Ποντιακού Ελληνισμού, με επίκεντρο τη ζωή μιας γυναίκας που αποτελεί ζωντανό σύνδεσμο με έναν κόσμο ο οποίος σταδιακά χάνεται.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν πλήθος θεατών, εκπρόσωποι ποντιακών σωματείων και πολιτιστικών φορέων, ενώ ιδιαίτερα αισθητή ήταν η παρουσία νέων ανθρώπων, στοιχείο που ανέδειξε το ενδιαφέρον των νεότερων γενεών για την ιστορική και πολιτιστική τους κληρονομιά.

Η 90χρονη Σοφία Σαχταρίδου συγκίνησε το κοινό
Το κεντρικό πρόσωπο της βραδιάς ήταν η ίδια η 90χρονη Σοφία Σαχταρίδου, η «Σανξαρίνα», η οποία παρακολούθησε την επίσημη πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ που αφηγείται την ιστορία της.

Η παρουσία της προκάλεσε ιδιαίτερη συγκίνηση στους θεατές, πολλοί από τους οποίους την πλησίασαν μετά την προβολή για να την αγκαλιάσουν και να της εκφράσουν την αγάπη και τον θαυμασμό τους.

«Μας θύμισες τη δική μας γιαγιά, τη δική μας μάνα…», της έλεγαν συγκινημένοι άνθρωποι που αναγνώρισαν στο πρόσωπό της γνώριμες εικόνες από τις δικές τους οικογένειες.

Η Σοφία Σαχταρίδου δεν εκπροσωπεί μόνο τη δική της προσωπική διαδρομή. Μέσα από την αφήγησή της αναδεικνύεται η εμπειρία μιας ολόκληρης γενιάς γυναικών που μεγάλωσαν μέσα στις δυσκολίες της αγροτικής και κτηνοτροφικής ζωής, διατηρώντας παράλληλα τη γλώσσα, τα ήθη και τις παραδόσεις των προγόνων τους.

Από την Τραπεζούντα στα παρχάρια του Βερμίου
Το ντοκιμαντέρ, με γυρίσματα στην Κοζάνη και την Τραπεζούντα, συνδέει τις μνήμες της πατρογονικής γης του Πόντου με τη ζωή των προσφύγων και των απογόνων τους στη Μακεδονία.

Ιδιαίτερη θέση στην κινηματογραφική αφήγηση κατέχουν οι παρχαρομάνες, οι γυναίκες που συνδέθηκαν με την κτηνοτροφική ζωή στα ορεινά βοσκοτόπια, τα γνωστά στην ποντιακή παράδοση «παρχάρια».

Η ταινία είναι αφιερωμένη στη μνήμη των παρχαρομάνων που έζησαν στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης (Τοψιλάρ’) και άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στα υψώματα του Βερμίου.

Πρόκειται για γυναίκες που διατήρησαν έναν ιδιαίτερο τρόπο ζωής, συνδεδεμένο με τη φύση, την εργασία, την οικογένεια και την κοινοτική παράδοση.

Μέσα από τη ζωή της Σανξαρίνας, ο θεατής έρχεται σε επαφή με τις μνήμες αυτών των γυναικών, οι οποίες αποτέλεσαν σημαντικούς φορείς της ποντιακής γλώσσας και της προφορικής παράδοσης.

Η αφήγηση δεν περιορίζεται στη νοσταλγία για το παρελθόν, αλλά αναδεικνύει την ανθρώπινη διάσταση της ιστορικής συνέχειας και τη σημασία της μετάδοσης των βιωμάτων από γενιά σε γενιά.

Η συγκίνηση του δημιουργού και το μήνυμα της ιστορικής μνήμης
Η θερμή υποδοχή του ντοκιμαντέρ συγκίνησε ιδιαίτερα και τον δημιουργό του, Παναγιώτη Θεοδωρίδη.

Ο σκηνοθέτης ευχαρίστησε όλους όσοι στήριξαν την κινηματογραφική προσπάθεια, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη διατήρησης της συλλογικής μνήμης και μεταλαμπάδευσής της στις νεότερες γενιές.

Η ανταπόκριση του κοινού επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν οι προσωπικές μαρτυρίες ως μέσο καταγραφής και διάσωσης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η πρεμιέρα χαρακτηρίστηκε από στιγμές συγκίνησης αλλά και αυθεντικού γέλιου, καθώς η ανθρώπινη ιστορία της Σανξαρίνας έφερε στην επιφάνεια αναμνήσεις, οικογενειακές αφηγήσεις και εικόνες από την καθημερινότητα παλαιότερων γενεών.

Το ταξίδι της «Σανξαρίνας» συνεχίζεται στην Ελλάδα και το εξωτερικό
Η προβολή στην Κοζάνη αποτέλεσε την αφετηρία για την περαιτέρω παρουσίαση του ντοκιμαντέρ.

Σύμφωνα με την παραγωγή, το επόμενο διάστημα προγραμματίζονται νέες προβολές σε πόλεις της Ελλάδας αλλά και στο εξωτερικό, προκειμένου η ιστορία της Σοφίας Σαχταρίδου να φτάσει σε ακόμη περισσότερους θεατές.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δυνατότητα παρουσίασης της ταινίας στις κοινότητες του Ποντιακού Ελληνισμού, όπου οι αφηγήσεις των παλαιότερων γενεών εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμο στοιχείο της συλλογικής ταυτότητας.

Η «Σανξαρίνα – Η τελευταία παρχαρομάνα» αποτελεί μια κινηματογραφική καταγραφή της ζωής μιας γυναίκας, αλλά ταυτόχρονα και έναν φόρο τιμής στις παρχαρομάνες του Βερμίου, που μετέφεραν στις επόμενες γενιές τις μνήμες, τη γλώσσα και τις παραδόσεις του Πόντου.

Πηγή: https://pontosvoice.com/