Η εισήγηση της Βιβής Τσιντσίνη στο 56ο Συνέδριο της Ένωσης Συντακτών Επαρχιακού Τύπου:

Προκλήσεις και προοπτικές στον Επαρχιακό Τύπο μέσα από τις ευρύτερες ελληνικές και παγκόσμιες προκλήσεις

Ευχαριστώ τους συναδέλφους.

Ήμουν που λέτε σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Μαγνησίας και καθώς επεκτείναμε το δίκτυό μας, σκέφτηκα να αφήσω εφημερίδα και κάρτα σε κάθε τραπέζι, υπό τους ήχους του κλαρίνου στο ετήσιο πανηγύρι.

Αργότερα εκείνη την βραδιά με σταματάει ένας κύριος και μου λέει επιδεικτικά πετώντας την εφημερίδα… Παρ’την δεν την θέλω…

Να την πάρω κύριε, αλλά γιατί δεν σας άρεσε;

Η απόκρισή του ήταν μεγάλη τιμή για ‘μενα. «Τι να την κάνω έχει μόνο τοπικά»….

Έχει μόνο τοπικά… Δεν μπήκα στον κόπο να του εξηγήσω. Του είπα μόνο, σας ευχαριστώ πολύ. Όχι ότι κατάλαβε γιατί του το είπα…

Σε αυτή την ιστορία, με την οποία επέλεξα να ξεκινήσω σήμερα… σε αυτή την …παρεξήγηση, χωράνε ο κίνδυνος και η ελπίδα του Επαρχιακού Τύπου αντάμα.

Ο Επαρχιακός Τύπος που στην έρευνα του Reuters για το 2026 φιγουράρει πρώτος στην αξιοπιστία της Ενημέρωσης στην Ελλάδα. Αυτό δείχνει ότι οι τοπικές κοινωνίες αναγνωρίζουν την αξία του έργου μας. Ζητούμενο είναι η δίκαιη και διαρκής αναγνώριση και από την Πολιτεία. Όχι μόνο με λόγια, αλλά με κανόνες, διαφάνεια και εφαρμογή της νομοθεσίας και του κράτους δικαίου.

Ο συνάδελφός μου κάλυψε εξαιρετικά τα χαρακτηριστικά του Τύπου στην Θεσσαλία. Συμφωνήσαμε να μοιράσουμε την στόχευση των εισηγήσεων. Μαζί θα δούμε πως οι ευρωπαϊκές και παγκόσμιες τάσεις, επηρεάζουν το τοπικό. Επίσης, εξαιρώ από την εισήγησή μου θέματα που θα συζητηθούν αργότερα στο συνέδριο.

Πάντοτε, σε μια συζήτηση, καλό είναι να σκεφτόμαστε τους ιδεότυπους. Τι εννοούμε όταν λέμε δημοσιογράφος, εκδότης, εφημερίδα, ιστοσελίδα κτλ. Προφανώς όλα αυτά αλλάζουν από εποχή σε εποχή και διαφοροποιούνται ανάλογα με την κλίμακα και τις δυνατότητες του Μέσου.

Οι δημοσιογράφοι του Τοπικού Τύπου καλούνται να είναι επαγγελματίες πολλαπλών δεξιοτήτων. Δεν κάνουν ρεπορτάζ αποκλειστικά, για παράδειγμα, οικονομικό, αγροτικό ή πολιτικό. Ασχολούνται με μια ευρεία γκάμα θεμάτων και καλούνται να διαχειριστούν τεχνικά ζητήματα, ιστοσελίδες, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάμερες και πολλά ακόμη.

Πολυεργαλεία, λοιπόν, οι δημοσιογράφοι του τοπικού Τύπου. Πολύτιμα και συχνά κακοπληρωμένα. Αντίστοιχα, οι εκδότες καλούνται να διαχειριστούν πολλές διαφορετικές λειτουργίες, ενώ συχνά διεκδικούν με το μαρτύριο της σταγόνας πόρους που δικαιούνται.

Η Ελλάδα νομοθέτησε πριν από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την κατανομή της διαφημιστικής πίτας στα Επαρχιακά Μέσα, ένα νομοθέτημα που ποτέ δεν εφαρμόστηκε. Σήμερα η ενωσιακή υποχρέωση της Ελλάδας περνάει –ή θα έπρεπε να περνάει- μέσα από μια σειρά νέων θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενδεικτικά,  τον νέο Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (European Media Freedom Act – EMFA), ο οποίος τέθηκε σε πλήρη ισχύ σταδιακά από το 2025 και πλέον το 2026 αποτελεί το δεσμευτικό πλαίσιο για όλα τα κράτη-μέλη.

Στο ίδιο πλαίσιο το European Board for Media Services, αντίστοιχο με το ΕΣΡ της Ελλάδας εκδίδει γνωμοδοτήσεις για την κατανομή της κρατικής διαφήμισης. Η DG CONNECT μπορεί να κινήσεις διαδικασία επί παραβάσει αν αποδειχθεί ότι οι πόροι δίνονται με αδιαφανή κριτήρια. Η DG COMP (Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού) παρεμβαίνει όταν η κρατική διαφήμιση χρησιμοποιείται ως «πολιτικό εργαλείο».

Το ζητούμενο είναι σαφές: με ποια κριτήρια κατανέμεται η κρατική διαφήμιση και ενίσχυση; Πως διασφαλίζεται ότι ο Περιφερειακός Τύπος δεν αποκλείεται στην πράξη;

Χαρακτηριστικό της εποχής είναι ο νέος γραμματισμός στην τεχνητή νοημοσύνη, όπου και εδώ οι δημοσιογράφοι είναι από τους πρώτους επαγγελματίες που εκπαιδεύονται και παρακολουθούν τις εξελίξεις.

Η ανάγκη για γρήγορη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή πιέζει τα παραδοσιακά μέσα (κυρίως τον τοπικό τύπο). Η έλλειψη τεχνογνωσίας και πόρων για την ενσωμάτωση εργαλείων AI και σύγχρονων ψηφιακών πλατφορμών δημιουργεί κίνδυνο περιθωριοποίησης.

Πρόσφατα παρακολούθησα ένα συνέδριο όπου συζητήθηκε πώς οι δημοσιογράφοι μπορούν να αξιοποιήσουν δεδομένα από δορυφόρους και κατά πόσο αυτά πρέπει να είναι προσβάσιμα από όλους ή μόνο σε ορισμένους χρήστες και σε ποιες περιπτώσεις.

Παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, παραδείγματα ρεπορτάζ που αξιοποίησαν δορυφορικά δεδομένα για την καταγραφή και εκτίμηση των μεγάλων πυρκαγιών στην Ελλάδα ή και για το μέγεθος της καταστροφής των υποδομών στην Γάζα.

Στην τεχνητή νοημοσύνη, υπάρχουν ήδη κανόνες δεοντολογίας που επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι θα αποτελεί εργαλείο και όχι αντικαταστάτη του δημοσιογράφου.

Θα ήταν χρήσιμο να έχουμε την άποψη του ΟΣΔΕΛ για τον τρόπο που η τεχνητή νοημοσύνη αντλεί, επεξεργάζεται και αξιοποιεί την πρωτογενή μας είδηση που παράγουν τα μέσα μας. Πως προστατεύεται η δημοσιογραφική εργασία; Πως αποζημιώνονται τα Μέσα γι’ αυτό το δημοσιογραφικό υλικό;

Η επένδυση στην επανεκπαίδευση των δημοσιογράφων σε θέματα data journalism, διαχείρισης social media και πολυμεσικού περιεχομένου (podcasts, video reports) μπορεί να αναβαθμίσει ριζικά το παραγόμενο προϊόν, τροποποιώντας όμως τον ρόλο του δημοσιογράφου και ανοίγοντας μια μεγάλη συζήτηση πού ο ρόλος του ξεκινάει και που τελειώνει.

Παρατηρούμε υψηλή κινητικότητα στην αγορά εργασίας, πίεση για ευέλικτες μορφές απασχόλησης και χαμηλές αμοιβές για τους επαγγελματίες δημοσιογράφους της περιφέρειας. Αυτό οδηγεί πολλούς νέους επαγγελματίες προς τα κεντρικά μέσα της Αθήνας.

Παράλληλα η ενημερωτική δραστηριότητα τείνει να συγκεντρώνεται στα μεγάλα αστικά κέντρα της περιφέρειας (όπως Λάρισα και Βόλο). Εδώ συναντούμε ένα ενδιαφέρον φαινόμενο. Στις μεγαλύτερες πόλεις φαίνεται να αντιστοιχούν ανάλογα με τους κατοίκους περισσότερες ιστοσελίδες σε σχέση με τις εφημερίδες. Αντίθετα, σε μικρότερες αγροτικές περιοχές, πιθανώς λόγω ψηφιακού αναλφαβητισμού, διατηρείται ισχυρότερη παρουσία του έντυπου Τύπου.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα. Σύμφωνα με τα Μητρώα Έντυπου και Ψηφιακού Τύπου η Καρδίτσα έχει 7 εφημερίδες και 9 ιστοσελίδες, ενώ η Λάρισα με περισσότερο από διπλάσιο πληθυσμό, έχει 4 εφημερίδες και 15 ιστοσελίδες. Η Μαγνησία, 2^η σε πληθυσμό περιφερειακή ενότητα της Θεσσαλίας, έχει 3 εφημερίδες και 12 ιστοσελίδες. Παρατηρείται διαφοροποίηση, ωστόσο χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση η εξέταση των αιτιών και εάν και σε άλλες Περιφέρειες εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο.

Θα σταθώ σε ορισμένα χαρακτηριστικά που ανέδειξε το Digital News Report 2026 του Reuters Institute:

Η αποφυγή ειδήσεων (news avoidance) αποτελεί κεντρικό και διαρκώς διογκούμενο φαινόμενο που αποτυπώνει την ψυχική κόπωση και την αποξένωση του κοινού από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Κατά μέσο όρο, το 42% των ερωτηθέντων παγκοσμίως δηλώνουν ότι αποφεύγουν συστηματικά ή περιστασιακά τις ειδήσεις (news avoidance: often/sometimes).

Όσοι επιλέγουν να αποφεύγουν τα παραδοσιακά δελτία και τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες δεν αποκοπτόνται τελείως από την πληροφορία, αλλά μετατοπίζονται σε πιο παθητικές ή αποσπασματικές μορφές κατανάλωσης μέσα από τα Κοινωνικά δίκτυα και influencers δημιουργούς περιεχομένου, όπου η είδηση προσφέρεται με πιο ανάλαφρο ή ψυχαγωγικό τρόπο. Ή και πιο επαναστατικό.

Η χρήση chatbot τεχνητής νοημοσύνης για την ανεύρεση ειδήσεων αυξήθηκε στο 10% παγκοσμίως. Εντοπίζεται κυρίως στους νέους κάτω των 35 ετών. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Νότια Κορέα και η Ισπανία, η χρήση τους διπλασιάστηκε σε σχέση με πέρυσι, με δημοφιλέστερη δυνατότητα την υποβολή διευκρινιστικών ερωτήσεων.

Στα καλά νέα, οι αφοσιωμένοι λάτρεις των ειδήσεων παραμένουν σταθεροί στη συμπεριφορά και στη διάθεσή τους να πληρώσουν για ενημέρωση.

Σε ένα περιβάλλον των prosumers, δηλαδή όσων παράγουν και καταναλώνουν δημόσιο λόγο παράλληλα μέσα από τα social media (prosumers, από τη σύνδεση του producers και consumers) ο ρόλος του επαγγελματία δημοσιογράφου δεν χάνει την αξία του. Αντίθετα, η επαλήθευση, η διασταύρωση, η αξιολόγηση των πηγών και η ανάληψη ευθύνης αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

Οι επαγγελματίες που πλαισιώνουν τον Τύπο, αποτελούν ελπίδα, αλλά και μέρος του προβλήματος. Ενώ συνήθως πρόκειται για οξυδερκή και ευπροσάρμοστα άτομα, με επικοινωνιακά προσόντα, συναντούμε αντιπαραθέσεις μεταξύ δημοσιογραφικών ενώσεων –σαν να ζούμε ακόμη στην εποχή των συντεχνιών. Επιπλέον, οι Εκδότες Ημερήσιων Εφημερίδων συμβαίνει κατά καιρούς να βάλλονται κατά των εβδομαδιαίων… ενώ την ίδια στιγμή δημοσιογράφοι και εκδότες πρέπει να αναζητήσουν τα κοινά τους σημεία και να διεκδικήσουν από κοινού το μέλλον του Τύπου.

Για παράδειγμα, αφορά έναν δημοσιογράφο και τα μέλη μιας δημοσιογραφικής Ένωσης εάν ο Περιφερειακός Εβδομαδιαίος Τύπος έλαβε δίκαιη αναλογία κρατικής ενίσχυσης σε σύγκριση με τις ημερήσιες εφημερίδες ή τον Πανελλήνιο Τύπο; Ασφαλώς και τον αφορά. Η επιβίωση της θέσης εργασίας του συνδέεται άμεσα με την επιβίωση των εκδοτικών επιχειρήσεων.

Συνοψίζοντας:

• Αλλάζει ο ρόλος του δημοσιογράφου και η εκπαίδευσή του πρέπει να είναι συνεχής και επιδοτούμενη.
• Αλλάζουν οι χώροι εργασίας και οι μορφές απασχόλησης, ενώ οι επαγγελματίες καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες απαιτήσεις.
• Ο Τύπος βιώνει επεισόδιο μεταβολής. Πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, υπό την απειλή της περιθωριοποίησης
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση νομοθέτησε για τον τοπικό τύπο και η Ελλάδα οφείλει να προσαρμοστεί.
• Δεν υπάρχουν διαφορετικά συμφέροντα μεταξύ δημοσιογραφικών ενώσεων, μεταξύ εκδοτών και δημοσιογράφων, μεταξύ ημερήσιων και εβδομαδιαίων, αλλά κοινή βάση διεκδίκησης.
• Η αποφυγή ειδήσεων, τα chatbox, η εξάπλωση των βίντεο-ειδήσεων από influencersαπαιτούν προσοχή και προσαρμογή.
• Υπάρχει μερίδα κόσμου που συνειδητά ενημερώνεται.
• Η στήριξη των εφημερίδων που έχουν «μόνο τοπικά», πρέπει να αντιμετωπίζεται από το κράτος με ποιοτικά και όχι ποσοτικά κριτήρια, για να συνεχίσουμε να καταγράφουμε όσα δεν …φτάνουν τα μεγάλα μαζικά μέσα ενημέρωσης της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Είναι ζήτημα πολιτισμού, οικονομίας, καταγραφής της τοπικής ιστορίας και διατήρησης του genius loci, του πνεύματος του τόπου το οποίο υπηρετούμε και το οποίο με τη σειρά του μας υπηρετεί.

Θα ήθελα να κλείσω με ένα επιπλέον στοιχείο, ως τροφή για σκέψη.

Σε ποια οικονομική κλίμακα ανήκει ο Τύπος;

Αν μείνουμε στα παλιά εγχειρίδια, θα τον κατατάξουμε στις υπηρεσίες του τριτογενούς τομέα (υπηρεσιών, π.χ. διαφήμισης, προβολής)– ή, όταν υπάρχει εκτύπωση σε μια διάσταση βιοτεχνίας του δευτερογενούς.

Στην πραγματικότητα, όμως, ο Τύπος σήμερα κινείται και ανάμεσα στον τεταρτογενή τομέα, την οικονομία της πληροφορίας και της γνώσης και τον πεμπτογενή που συνδέεται με τις υπηρεσίες υψηλού στρατηγικού σχεδιασμού και διαμόρφωσης ταυτότητας.

Ο Τύπος και ιδιαίτερα ο Τοπικός Τύπος, εργάζεται και αποδίδει εκτός από τον πρωτογενή τομέα, σε όλους τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας. Είναι θέμα της αντίληψής μας και της απόφασής μας να αναπτύξουμε προϊόντα σε όλους τους τομείς, κυρίως στους τομείς της πληροφορίας, της γνώσης και  στις υψηλές υπηρεσίες, ώστε να επιβιώσουμε.

Ο δρόμος δεν θα είναι ούτε ίδιος με το παρελθόν, ούτε εύκολος… Υπάρχουν προκλήσεις… Αλλά υπάρχουν και προοπτικές… σε μια πορεία που πρέπει να διανύσουμε, με νέα εργαλεία, νέες δεξιότητες και συνεργασίες… με νέα μπαγκάζια, ώστε να πορευτούμε αξιόμαχα και γιατί όχι, πλούσια.

Όταν κάποιος μας επιστρέφει μια εφημερίδα λέγοντας ότι «έχει μόνο τοπικά», εμείς γνωρίζουμε ότι εκεί ακριβώς βρίσκεται η αποστολή μας, η ευθύνη μας και η προοπτική μας.

Σας ευχαριστώ.

ΒΙΒΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ

ΙΔΙΟΚΤΗΤΡΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ»

 

Η εισήγηση του Νίκου Μπακόλα στο 56ο Συνέδριο της Ένωσης Συντακτών Επαρχιακού Τύπου:

Τα ΜΜΕ της Περιφέρειας Θεσσαλίας – Προκλήσεις και Προοπτικές

Κυρίες και κύριοι,

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Φίλες και φίλοι,

Είμαι ο Νίκος Μπακόλας, εκδότης της εφημερίδας «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ» μιας εφημερίδας που ιστορία της ξεκινά το 1970.

Το πρώτο φύλλο κυκλοφορεί την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου του 1970 με εκδότη τον αείμνηστο Κώστα Αλεξιάδη. Αυτή η προσπάθεια σταματά μετά από 47 φύλλα.

Ξεκινά και πάλι με τον ίδιο εκδότη στις 29 Ιουλίου του 1994 και από τότε η εφημερίδα ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ κάθε Παρασκευή βρίσκεται κοντά στον αναγνώστη.

Το 2005 αναλάβαμε με τον αδερφό μου Γιώργο Μπακόλα, τον Διευθυντή Σύνταξης της εφημερίδας, την έκδοση της εφημερίδας ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ.

Χθες Παρασκευή τυπώσαμε το φύλλο 1684 και συνεχίζουμε…

Επίσης πριν ξεκινήσω να σημειώσω ότι είμαι και μέλος της Ένωσης Ιδιοκτητών Εβδομαδιαίων Εφημερίδων (ΕΙΕΤ).

Θα ήθελα αρχικά να σας καλωσορίσω στην Καλαμπάκα, στην πόλη μας, κάτω από τους επιβλητικούς βράχους των Μετεώρων, και να εκφράσω τη χαρά μου που ένα τόσο σημαντικό δημοσιογραφικό συνέδριο πραγματοποιείται στον τόπο μας.

Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας, όχι μόνο ως δημοσιογράφος, αλλά και ως εκδότης μιας τοπικής εφημερίδας, της εφημερίδας «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ», που προσπαθεί καθημερινά να υπηρετεί την ενημέρωση σε μια μικρή κοινωνία της ελληνικής περιφέρειας.

Το θέμα της σημερινής μου εισήγησης, «Τα ΜΜΕ της Περιφέρειας Θεσσαλίας – Προκλήσεις και Προοπτικές», είναι ένα θέμα που δεν προσεγγίζω μόνο θεωρητικά.

Είναι μια πραγματικότητα που τη βιώνω προσωπικά.

Μέσα από τις δυσκολίες της έκδοσης μιας εφημερίδας, τις απαιτήσεις της καθημερινής ειδησεογραφίας, την προσπάθεια διατήρησης μιας ενημερωτικής ιστοσελίδας, την επικοινωνία με τους αναγνώστες, αλλά και την αγωνία για το αύριο της τοπικής δημοσιογραφίας.

Και θα ήθελα από την αρχή να θέσω ένα βασικό ερώτημα:

Μπορεί να υπάρξει ισχυρή τοπική κοινωνία χωρίς ισχυρή τοπική ενημέρωση;

Η δική μου απάντηση είναι πως όχι.

Γιατί η τοπική δημοσιογραφία δεν είναι απλώς μια μικρότερη εκδοχή της εθνικής δημοσιογραφίας.

Είναι κάτι διαφορετικό. Κάτι πιο άμεσο, πιο προσωπικό και, πολλές φορές, πιο απαιτητικό. 

1. Η ιδιαίτερη φυσιογνωμία των ΜΜΕ της Θεσσαλίας

Η Θεσσαλία είναι μια περιφέρεια με σημαντικές γεωγραφικές, οικονομικές και κοινωνικές διαφοροποιήσεις.

Από τη Λάρισα και τον Βόλο μέχρι τα Τρίκαλα και την Καρδίτσα, από τα μεγάλα αστικά κέντρα μέχρι τα μικρά χωριά, οι ανάγκες ενημέρωσης δεν είναι ίδιες.

Υπάρχουν περιοχές με έντονη επιχειρηματική και βιομηχανική δραστηριότητα, περιοχές με ισχυρό αγροτικό χαρακτήρα, αλλά και περιοχές όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.

Αυτή η πολυμορφία αποτυπώνεται και στο τοπίο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Στη Θεσσαλία λειτουργούν εφημερίδες με μακρά ιστορία, περιφερειακοί τηλεοπτικοί σταθμοί, ραδιοφωνικοί σταθμοί, ενημερωτικές ιστοσελίδες και μικρά δημοσιογραφικά σχήματα που καλύπτουν την επικαιρότητα συγκεκριμένων περιοχών.

Κάποια διαθέτουν οργανωμένες συντακτικές ομάδες. Άλλα στηρίζονται σε ελάχιστους εργαζομένους, πολλές φορές ακόμη και στην προσωπική εργασία του ίδιου του εκδότη.

Όμως όλα, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, καλούνται να ανταποκριθούν σε μια κοινή αποστολή:

Να ενημερώνουν έγκυρα, έγκαιρα και υπεύθυνα τις τοπικές κοινωνίες.

Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη ιδιαιτερότητα της περιφερειακής δημοσιογραφίας.

Ο δημοσιογράφος της περιφέρειας δεν βρίσκεται μακριά από το γεγονός.

Ζει μέσα στο γεγονός.

Γνωρίζει τους ανθρώπους για τους οποίους γράφει. Συναντά στον δρόμο τον δήμαρχο, τον επιχειρηματία, τον εκπαιδευτικό, τον αγρότη, τον πολίτη που διαμαρτύρεται.

Αυτό αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και δυσκολία.

Πλεονέκτημα, γιατί υπάρχει άμεση γνώση της κοινωνίας.

Δυσκολία, γιατί οι προσωπικές σχέσεις δεν πρέπει να επηρεάζουν τη δημοσιογραφική κρίση.

Στη μικρή κοινωνία, η ανεξαρτησία του δημοσιογράφου δοκιμάζεται καθημερινά. 

2. Η οικονομική βιωσιμότητα: Η μεγαλύτερη πρόκληση

Ας μιλήσουμε, όμως, για ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Την οικονομική βιωσιμότητα.

Γιατί μπορούμε να συζητούμε επί ώρες για τη δεοντολογία, την ποιότητα της ενημέρωσης και τον κοινωνικό ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Αν, όμως, ένα μέσο ενημέρωσης δεν μπορεί να καλύψει τα λειτουργικά του έξοδα, η ίδια του η ύπαρξη τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Σήμερα, μια περιφερειακή εφημερίδα αντιμετωπίζει αυξημένες δαπάνες εκτύπωσης, χαρτιού, διανομής, ενέργειας και προσωπικού.

Την ίδια στιγμή, η κυκλοφορία του έντυπου Τύπου δέχεται πιέσεις, ενώ η παραδοσιακή διαφημιστική αγορά έχει περιοριστεί σημαντικά.

Παλαιότερα, μια τοπική επιχείρηση θεωρούσε σχεδόν αυτονόητη τη διαφήμισή της στην τοπική εφημερίδα.

Σήμερα, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Και ταυτόχρονα, οι τοπικές εφημερίδες και ιστοσελίδες καλούνται να συνεχίσουν να παράγουν πρωτογενές δημοσιογραφικό περιεχόμενο με ολοένα λιγότερους πόρους.

Ας αναλογιστούμε κάτι απλό.

Μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να γίνει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

Ένα αξιόπιστο δημοσιογραφικό ρεπορτάζ, όμως, απαιτεί χρόνο.

Απαιτεί διασταύρωση πληροφοριών, επικοινωνία με πηγές, έλεγχο εγγράφων, παρουσία στον τόπο του γεγονότος και ανάληψη ευθύνης για όσα δημοσιεύονται.

Και όλα αυτά έχουν κόστος.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία έχει συνηθίσει να καταναλώνει δωρεάν την ενημέρωση, χωρίς πάντοτε να αντιλαμβάνεται το κόστος παραγωγής της.

Δεν μπορούμε, λοιπόν, να μιλάμε για ποιοτική δημοσιογραφία χωρίς να μιλάμε και για τις οικονομικές προϋποθέσεις που θα της επιτρέψουν να επιβιώσει.

Χρειαζόμαστε ένα νέο, βιώσιμο οικονομικό μοντέλο για τα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης.

Ένα μοντέλο που θα συνδυάζει την έντυπη έκδοση, την ψηφιακή παρουσία, τη διαφήμιση, ενδεχομένως τις συνδρομητικές υπηρεσίες και νέες μορφές συνεργασίας με την τοπική επιχειρηματικότητα.

Χωρίς, όμως, να θυσιάζεται η δημοσιογραφική ανεξαρτησία. 

3. Η ψηφιακή μετάβαση: Ευκαιρία ή απειλή;

Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση είναι η ψηφιακή μετάβαση.

Πριν από μερικά χρόνια, η τοπική εφημερίδα είχε έναν σχετικά ξεκάθαρο τρόπο λειτουργίας.

Συγκέντρωνε την ειδησεογραφία, την επεξεργαζόταν, την τύπωνε και την παρέδιδε στους αναγνώστες της.

Σήμερα, η ενημέρωση λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση.

Ο πολίτης θέλει να γνωρίζει τι συνέβη πριν από δέκα λεπτά, όχι τι συνέβη χθες.

Και δεν περιμένει πλέον να αγοράσει την εφημερίδα.

Ανοίγει το κινητό του τηλέφωνο.

Αυτό έχει αλλάξει ριζικά τη λειτουργία των περιφερειακών Μέσων Ενημέρωσης.

Το γνωρίζω και από τη δική μας εμπειρία.

Η έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ» συνυπάρχει με τη συνεχή λειτουργία της ενημερωτικής ιστοσελίδας tameteora.gr.

Πρόκειται ουσιαστικά για δύο διαφορετικούς ρυθμούς δημοσιογραφικής εργασίας.

Η ιστοσελίδα απαιτεί ταχύτητα, αμεσότητα και διαρκή ανανέωση.

Η εφημερίδα μάς δίνει τη δυνατότητα να σταθούμε περισσότερο στα γεγονότα, να τα αναλύσουμε, να τα συνδέσουμε μεταξύ τους και να παρουσιάσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της τοπικής πραγματικότητας.

Κατά την άποψή μου, το έντυπο και το διαδίκτυο δεν είναι απαραίτητα αντίπαλοι.

Μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά.

Το διαδίκτυο να μεταδίδει την είδηση και η εφημερίδα να εξηγεί τη σημασία της.

Αρκεί να κατανοήσουμε ότι δεν μπορούμε να μεταφέρουμε απλώς το παλιό μοντέλο λειτουργίας σε μια οθόνη.

Χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.

Χρειάζεται τεχνογνωσία, επένδυση στην τεχνολογία, εκπαίδευση και κυρίως προσαρμογή στις νέες συνήθειες των αναγνωστών.

Υπάρχει, όμως, και μια σημαντική παγίδα.

Η υπερβολική εξάρτηση από τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Σήμερα, ένα τοπικό μέσο μπορεί να βλέπει την επισκεψιμότητά του να αυξάνεται ή να μειώνεται σημαντικά εξαιτίας μιας αλλαγής στον αλγόριθμο μιας πλατφόρμας.

Χωρίς να έχει αλλάξει τίποτα στην ποιότητα της δουλειάς του.

Αυτό σημαίνει ότι δεν ελέγχει πλήρως τη σχέση του με το κοινό του.

Και αυτή είναι μια εξάρτηση που πρέπει να μας προβληματίσει.

Η πρόκληση για τα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης είναι να αξιοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από αυτές την επιβίωσή τους.

Να αποκτήσουν τη δική τους σταθερή σχέση εμπιστοσύνης με τους αναγνώστες. 

4. Η τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον της δημοσιογραφίας

Δεν θα μπορούσαμε να συζητούμε σήμερα για τις προοπτικές των ΜΜΕ χωρίς να αναφερθούμε στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αρχίσει να μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, οργανώνεται και διανέμεται η πληροφορία.

Μπορεί να βοηθήσει έναν δημοσιογράφο στην απομαγνητοφώνηση μιας συνέντευξης, στην επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων, στην αναζήτηση πληροφοριών και στην οργάνωση της καθημερινής εργασίας.

Για ένα μικρό περιφερειακό μέσο, με περιορισμένο προσωπικό, αυτές οι δυνατότητες είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Μπορούν να εξοικονομήσουν πολύτιμο χρόνο και να επιτρέψουν στον δημοσιογράφο να επικεντρωθεί περισσότερο στο ουσιαστικό ρεπορτάζ.

Υπάρχουν, όμως, και σοβαροί κίνδυνοι.

Η παραγωγή ανακριβών πληροφοριών, η δημιουργία παραποιημένων εικόνων και βίντεο, αλλά και η μαζική αναπαραγωγή κειμένων χωρίς δημοσιογραφικό έλεγχο.

Και εδώ πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο.

Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει τη δημοσιογραφική ευθύνη.

Δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον δημοσιογράφο που βρίσκεται στον τόπο ενός γεγονότος.

Δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική επαφή με μια πηγή.

Δεν μπορεί να αναλάβει την ηθική ευθύνη μιας δημοσίευσης.

Η τεχνολογία μπορεί να μας βοηθήσει να εργαζόμαστε ταχύτερα. Δεν μπορεί από μόνη της να μας κάνει καλύτερους δημοσιογράφους.

Αυτό παραμένει δική μας ευθύνη. 

5. Η σχέση των τοπικών ΜΜΕ με την εξουσία

Θα ήθελα τώρα να σταθώ σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα.

Στη σχέση των περιφερειακών Μέσων Ενημέρωσης με την τοπική εξουσία.

Οι δήμοι, οι περιφέρειες, οι δημόσιοι οργανισμοί και οι τοπικοί φορείς αποτελούν σημαντικές πηγές ειδήσεων.

Και είναι απολύτως φυσιολογικό να υπάρχει επικοινωνία και συνεργασία μαζί τους.

Άλλο, όμως, η συνεργασία και άλλο η εξάρτηση.

Ο ρόλος του δημοσιογράφου δεν είναι να γίνεται αρεστός στην εξουσία.

Είναι να υπηρετεί το δικαίωμα του πολίτη στην ενημέρωση.

Και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο στις μικρές κοινωνίες.

Όταν ο δημοσιογράφος γνωρίζει προσωπικά τους ανθρώπους για τους οποίους γράφει, όταν οι διαφημιζόμενοι είναι περιορισμένοι και όταν οι οικονομικές ισορροπίες είναι εύθραυστες, η άσκηση ανεξάρτητης δημοσιογραφίας απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια.

Απαιτεί συνέπεια, ψυχραιμία και προσωπικό κόστος.

Από την άλλη πλευρά, οφείλουμε να είμαστε δίκαιοι.

Η δημοσιογραφική κριτική δεν πρέπει να μετατρέπεται σε προσωπική αντιπαράθεση.

Ούτε η ανεξαρτησία να συγχέεται με τη διαρκή αρνητική στάση απέναντι σε κάθε πρωτοβουλία.

Ο δημοσιογράφος πρέπει να αναγνωρίζει το θετικό, να αναδεικνύει το αρνητικό και να τεκμηριώνει την κρίση του.

Η αξιοπιστία δεν χτίζεται ούτε με τη μόνιμη επιδοκιμασία ούτε με τη μόνιμη καταγγελία. Χτίζεται με την αλήθεια, τη συνέπεια και την τεκμηρίωση. 

6. Η Θεσσαλία των κρίσεων και η ευθύνη της ενημέρωσης

Τα τελευταία χρόνια η Θεσσαλία βρέθηκε αντιμέτωπη με ιδιαίτερα δύσκολες καταστάσεις.

Οι καταστροφικές πλημμύρες του 2023, με κορυφαίο παράδειγμα την κακοκαιρία Daniel, άφησαν βαθύ αποτύπωμα στην περιοχή.

Ανθρώπινες απώλειες, καταστροφές σε κατοικίες, επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και υποδομές.

Για πολλές τοπικές κοινωνίες, οι συνέπειες δεν περιορίστηκαν στις ημέρες της καταστροφής.

Επηρέασαν την οικονομική και κοινωνική ζωή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε τέτοιες στιγμές αναδεικνύεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο η σημασία της περιφερειακής ενημέρωσης.

Ο τοπικός δημοσιογράφος δεν παρακολουθεί απλώς μια καταστροφή από απόσταση.

Βρίσκεται εκεί.

Γνωρίζει τις περιοχές που έχουν πληγεί.

Γνωρίζει τους ανθρώπους που αγωνιούν.

Μπορεί να μεταφέρει άμεσα πληροφορίες που αφορούν την ασφάλεια και την καθημερινότητα των πολιτών.

Μπορεί να αναδείξει προβλήματα που δεν βρίσκουν πάντοτε θέση στην πανελλαδική ειδησεογραφία.

Και κυρίως, μπορεί να συνεχίσει να παρακολουθεί ένα θέμα όταν τα φώτα της εθνικής δημοσιότητας έχουν απομακρυνθεί.

Γιατί οι μεγάλες καταστροφές δεν τελειώνουν όταν σταματούν οι τηλεοπτικές μεταδόσεις.

Συνεχίζονται στην προσπάθεια αποκατάστασης, στις καθυστερήσεις, στις αποζημιώσεις, στα έργα υποδομής, στην αγωνία των κατοίκων.

Ακριβώς εκεί η τοπική δημοσιογραφία έχει έναν αναντικατάστατο ρόλο.

Να παρακολουθεί τη συνέχεια.

Να διατηρεί τα ζητήματα στην επικαιρότητα.

Να ελέγχει τις δεσμεύσεις.

Να δίνει φωνή στους ανθρώπους που διαφορετικά δύσκολα θα ακουστούν.

Αυτό, άλλωστε, ισχύει και για πολλά άλλα ζητήματα της Θεσσαλίας.

Για τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, τις υποδομές, τις μεταφορές, την ερήμωση των ορεινών χωριών, την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και τις αναπτυξιακές ανισότητες.

Η περιφερειακή δημοσιογραφία δεν πρέπει να περιορίζεται στην καταγραφή των γεγονότων.

Οφείλει να παρακολουθεί και τις συνέπειές τους. 

7. Τοπική δημοσιογραφία και κοινωνική συνοχή

Υπάρχει μια ακόμη διάσταση που συχνά παραβλέπουμε.

Η συμβολή των τοπικών Μέσων Ενημέρωσης στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της συλλογικής μνήμης.

Μια τοπική εφημερίδα δεν καταγράφει μόνο την επικαιρότητα.

Καταγράφει την ιστορία ενός τόπου.

Στις σελίδες της αποτυπώνονται αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων, κοινωνικές εκδηλώσεις, αθλητικές επιτυχίες, πολιτιστικές δραστηριότητες, προβλήματα της καθημερινότητας, αλλά και σημαντικές στιγμές της ζωής των ανθρώπων.

Πράγματα που μπορεί να φαίνονται μικρά σε πανελλαδικό επίπεδο, αλλά για την τοπική κοινωνία έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Σκεφτείτε, για παράδειγμα, την ιστορία ενός μικρού χωριού που χάνει σταδιακά τους κατοίκους του.

Την προσπάθεια ενός πολιτιστικού συλλόγου να διατηρήσει ένα τοπικό έθιμο.

Την αγωνία των γονέων για τη λειτουργία ενός σχολείου.

Την προσπάθεια μιας ερασιτεχνικής αθλητικής ομάδας.

Αυτά τα θέματα δύσκολα θα απασχολήσουν ένα μεγάλο πανελλαδικό μέσο.

Για την τοπική εφημερίδα, όμως, αποτελούν μέρος της αποστολής της.

Στην περιοχή της Καλαμπάκας και των Μετεώρων, όπου συνυπάρχουν ο τουρισμός, η αγροτική δραστηριότητα, η θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά και η ζωή των ορεινών κοινοτήτων, αυτή η αποστολή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Οφείλουμε να αναδεικνύουμε όχι μόνο όσα συμβαίνουν στο κέντρο της πόλης, αλλά και όσα συμβαίνουν στα χωριά.

Γιατί η περιφέρεια δεν τελειώνει στα όρια της πρωτεύουσας κάθε νομού.

Και η ενημέρωση δεν πρέπει να σταματά εκεί όπου μειώνεται το εμπορικό ενδιαφέρον.

Μια κοινωνία που χάνει τα τοπικά της μέσα κινδυνεύει να χάσει και ένα σημαντικό μέρος της συλλογικής της μνήμης. 

8. Η κρίση εμπιστοσύνης και η ποιότητα της ενημέρωσης

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σύγχρονης δημοσιογραφίας είναι η κρίση εμπιστοσύνης.

Ο πολίτης δέχεται καθημερινά έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών.

Ειδήσεις, αναρτήσεις, σχόλια, βίντεο, φωτογραφίες και προσωπικές απόψεις εμφανίζονται στην ίδια οθόνη.

Συχνά χωρίς σαφή διάκριση ανάμεσα στο επιβεβαιωμένο γεγονός και στην ανεξακρίβωτη πληροφορία.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ταχύτητα τείνει πολλές φορές να υπερισχύει της ακρίβειας.

Και ο εντυπωσιασμός της ουσίας.

Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπουμε τίτλους οι οποίοι υπόσχονται περισσότερα από όσα πραγματικά περιλαμβάνει η είδηση.

Ή πληροφορίες που αναπαράγονται από τη μία ιστοσελίδα στην άλλη χωρίς ουσιαστική διασταύρωση.

Η πρακτική αυτή μπορεί πρόσκαιρα να αυξάνει την επισκεψιμότητα.

Μακροπρόθεσμα, όμως, υπονομεύει την αξιοπιστία.

Και εδώ πιστεύω ότι τα περιφερειακά ΜΜΕ έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα.

Τη δυνατότητα να οικοδομήσουν μια πιο άμεση σχέση εμπιστοσύνης με τον αναγνώστη.

Ο αναγνώστης μιας τοπικής εφημερίδας γνωρίζει ποιος υπογράφει το κείμενο.

Γνωρίζει πού βρίσκεται η εφημερίδα.

Μπορεί να επικοινωνήσει μαζί της, να διαφωνήσει, να ζητήσει διευκρινίσεις, ακόμη και να επισημάνει ένα λάθος.

Αυτή η άμεση σχέση αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο.

Αρκεί να τη σεβόμαστε.

Με διασταύρωση των ειδήσεων.

Με σαφή διάκριση ανάμεσα στην είδηση και στο σχόλιο.

Με σεβασμό στην προσωπικότητα των πολιτών.

Με δημοσίευση διορθώσεων όταν κάνουμε λάθος.

Και με την επίγνωση ότι κάθε δημοσίευμα μπορεί να επηρεάσει πραγματικούς ανθρώπους.

Στη μικρή κοινωνία, μια ανακριβής πληροφορία μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες.

Γι’ αυτό και η ευθύνη μας είναι ακόμη μεγαλύτερη. 

9. Οι προοπτικές: Τι πρέπει να αλλάξει

Μέχρι εδώ αναφέρθηκα κυρίως στις προκλήσεις.

Δεν θα ήθελα, όμως, να αφήσω την εντύπωση ότι το μέλλον των περιφερειακών Μέσων Ενημέρωσης είναι αναγκαστικά δυσοίωνο.

Πιστεύω ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές.

Αρκεί να προχωρήσουμε σε ορισμένες ουσιαστικές αλλαγές.

Πρώτον, χρειαζόμαστε πραγματική στήριξη του περιφερειακού Τύπου.

Όχι με τη μορφή μιας περιστασιακής οικονομικής ενίσχυσης, αλλά μέσα από ένα σταθερό, διαφανές και αντικειμενικό πλαίσιο.

Ένα πλαίσιο που θα στηρίζει την παραγωγή πρωτογενούς δημοσιογραφικού περιεχομένου, την απασχόληση δημοσιογράφων και την τεχνολογική αναβάθμιση.

Δεύτερον, απαιτείται επένδυση στην εκπαίδευση των δημοσιογράφων.

Η σύγχρονη δημοσιογραφία απαιτεί νέες δεξιότητες.

Ψηφιακά εργαλεία, επεξεργασία δεδομένων, έλεγχο πληροφοριών, αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, παραγωγή πολυμεσικού περιεχομένου.

Ιδιαίτερα για τους μικρούς εκδότες και τους δημοσιογράφους της περιφέρειας, η πρόσβαση σε τέτοιες δυνατότητες πρέπει να γίνει ευκολότερη.

Η Ένωση Συντακτών Επαρχιακού Τύπου μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια.

Τρίτον, πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με τους αναγνώστες.

Δεν αρκεί να τους προσφέρουμε ειδήσεις.

Πρέπει να τους προσφέρουμε λόγους για να μας εμπιστεύονται και να μας επιλέγουν.

Περισσότερο πρωτογενές ρεπορτάζ.

Περισσότερη ανάλυση.

Περισσότερη ανάδειξη των πραγματικών προβλημάτων.

Λιγότερη άκριτη αναπαραγωγή ανακοινώσεων.

Και, κυρίως, περισσότερη δημοσιογραφία που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από μια απλή ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα.

Τέταρτον, πρέπει να δώσουμε χώρο στη νέα γενιά.

Η ανανέωση του δημοσιογραφικού δυναμικού αποτελεί ζήτημα επιβίωσης.

Χρειαζόμαστε νέους ανθρώπους που θα επιλέξουν να ασχοληθούν με τη δημοσιογραφία στον τόπο τους.

Για να γίνει, όμως, αυτό, πρέπει να υπάρχουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, δυνατότητες εξέλιξης και πραγματικές επαγγελματικές προοπτικές.

Δεν μπορούμε να ζητούμε από τους νέους να υπηρετήσουν την περιφερειακή ενημέρωση, αν δεν μπορούμε να τους προσφέρουμε μια στοιχειώδη επαγγελματική ασφάλεια. 

10. Το μέλλον του έντυπου Τύπου

Θα ήθελα να σταθώ για λίγο ακόμη στο μέλλον της έντυπης εφημερίδας.

Είναι ένα ζήτημα που με απασχολεί ιδιαίτερα ως εκδότη.

Ακούμε συχνά ότι το χαρτί τελειώνει.

Ότι οι εφημερίδες αποτελούν ένα μέσο μιας άλλης εποχής.

Δεν θα ισχυριστώ ότι ο έντυπος Τύπος μπορεί να επιστρέψει εύκολα στα επίπεδα κυκλοφορίας προηγούμενων δεκαετιών.

Οι συνήθειες του κοινού έχουν αλλάξει.

Και οι αλλαγές αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμες.

Πιστεύω, όμως, ότι η τοπική εφημερίδα εξακολουθεί να έχει λόγο ύπαρξης.

Όχι επειδή πρέπει να διατηρήσουμε από συνήθεια κάτι παλιό.

Αλλά επειδή μπορεί να προσφέρει κάτι διαφορετικό.

Μια πιο ολοκληρωμένη καταγραφή της εβδομάδας.

Μια πιο προσεγμένη παρουσίαση των γεγονότων.

Άρθρα γνώμης, συνεντεύξεις, ιστορικά αφιερώματα, κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα.

Και κάτι ακόμη που δεν πρέπει να υποτιμούμε.

Τη δυνατότητα να παραμένει ως φυσικό αρχείο της τοπικής ιστορίας.

Μια εφημερίδα που εκδίδεται σήμερα μπορεί, ύστερα από τριάντα ή πενήντα χρόνια, να αποτελέσει πολύτιμη πηγή για έναν ιστορικό, έναν ερευνητή ή έναν απλό πολίτη που αναζητά στοιχεία για τον τόπο του.

Γι’ αυτό θεωρώ ότι το μέλλον του έντυπου Τύπου δεν βρίσκεται στην προσπάθεια να ανταγωνιστεί το διαδίκτυο στην ταχύτητα.

Βρίσκεται στην ποιότητα, στην αξιοπιστία, στην ανάλυση και στην ιδιαίτερη ταυτότητά του.

Η εφημερίδα του αύριο δεν χρειάζεται να είναι η πιο γρήγορη. Χρειάζεται να είναι εκείνη που αξίζει να διαβάσεις και να κρατήσεις. 

11. Η δημοσιογραφία που έχει ανάγκη η περιφέρεια

Κυρίες και κύριοι,

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Θα ήθελα να ολοκληρώσω με μια σκέψη που προκύπτει από την καθημερινή εμπειρία της τοπικής δημοσιογραφίας.

Στην περιφέρεια δεν έχουμε πάντοτε τα μέσα, τους ανθρώπινους πόρους ή τις οικονομικές δυνατότητες των μεγάλων δημοσιογραφικών οργανισμών.

Έχουμε, όμως, κάτι εξίσου σημαντικό.

Τη γνώση του τόπου μας.

Την άμεση επαφή με την κοινωνία.

Τη δυνατότητα να αντιλαμβανόμαστε προβλήματα που συχνά παραμένουν αόρατα από την Αθήνα.

Και κυρίως, έχουμε την ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που μας διαβάζουν και μας εμπιστεύονται.

Η Θεσσαλία χρειάζεται ισχυρά, ανεξάρτητα και οικονομικά βιώσιμα μέσα ενημέρωσης.

Μέσα που δεν θα περιορίζονται στην αναπαραγωγή ανακοινώσεων.

Μέσα που θα ερευνούν, θα ελέγχουν, θα αναδεικνύουν, θα εξηγούν.

Μέσα που θα μπορούν να ασκούν κριτική χωρίς φόβο και να αναγνωρίζουν το θετικό χωρίς σκοπιμότητα.

Μέσα που θα αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες, χωρίς να εγκαταλείπουν τις θεμελιώδεις αρχές της δημοσιογραφίας.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό διακύβευμα.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα επιβιώσουν οι τοπικές εφημερίδες, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί και οι ενημερωτικές ιστοσελίδες.

Το βαθύτερο ερώτημα είναι τι είδους ενημέρωση θα έχουν αύριο οι τοπικές κοινωνίες.

Θα έχουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη, τεκμηριωμένη και υπεύθυνη δημοσιογραφία;

Ή θα εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από ανεξέλεγκτες αναρτήσεις, αλγορίθμους και πληροφορίες αμφίβολης αξιοπιστίας;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά μόνο εμάς τους δημοσιογράφους.

Αφορά την κοινωνία, τους θεσμούς, την αυτοδιοίκηση, την επιχειρηματικότητα και τελικά την ίδια τη δημοκρατία.

Γιατί η ενημέρωση δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι δημόσιο αγαθό.

Και η τοπική δημοσιογραφία δεν είναι μια δευτερεύουσα μορφή δημοσιογραφίας.

Είναι εκείνη που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη.

Θα κλείσω με μια φράση που πιστεύω ότι συνοψίζει την ουσία της σημερινής μας συζήτησης:

Η περιφέρεια δεν χρειάζεται απλώς μέσα ενημέρωσης που να μιλούν για αυτήν. Χρειάζεται μέσα ενημέρωσης που να δίνουν φωνή στην ίδια.

Αυτή είναι η πρόκληση, αλλά και η μεγαλύτερη προοπτική μας.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΛΑΣ

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ)