Οι τελευταίες εποχικές εκτιμήσεις από σημαντικές ευρωπαϊκές μετεωρολογικές υπηρεσίες επιχειρούν να αποτυπώσουν την εικόνα που διαμορφώνεται για τους επόμενους μήνες, με τα διαθέσιμα στοιχεία να δείχνουν ένα ιδιαίτερα μεταβλητό σκηνικό.

Οι προβλέψεις των Météo-France, DWD και Met Office εξετάζουν την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, τη θερμοκρασία των θαλασσών και την επίδραση μεγάλων κλιματικών παραγόντων, όπως το El Niño. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η περίοδος μπορεί να χαρακτηρίζεται από έντονες εναλλαγές, με διαστήματα ήπιου καιρού να διαδέχονται επεισόδια ισχυρών βροχοπτώσεων, καταιγίδων και ψυχρών εισβολών.

Météo-France: Θερμές θάλασσες και αυξημένη αστάθεια στη Μεσόγειο

Σύμφωνα με την προσέγγιση της γαλλικής Météo-France, σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του καιρού θα διαδραματίσει η κατάσταση στον Βόρειο Ατλαντικό και στη Μεσόγειο.

Η αυξημένη θερμοκρασία της επιφάνειας της Μεσογείου μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή ενέργειας όταν συνδυαστεί με ψυχρότερες αέριες μάζες που θα κινηθούν από βορειότερα. Μια τέτοια θερμοκρασιακή αντίθεση μπορεί να ενισχύσει την ατμοσφαιρική αστάθεια και να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για ισχυρές βροχές και καταιγίδες.

Παράλληλα, η συγκεκριμένη κατάσταση μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη ισχυρών βαρομετρικών συστημάτων στη Μεσόγειο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αποκλείεται να δημιουργηθούν και Μεσογειακοί Κυκλώνες (Medicanes).

Για το πρώτο μέρος της ψυχρής περιόδου, πάντως, οι θερμοκρασίες εκτιμάται ότι θα κινηθούν σε επίπεδα υψηλότερα από τα κλιματικά φυσιολογικά σε αρκετές περιοχές της δυτικής και νότιας Ευρώπης.

DWD: Ήπιες ατλαντικές ροές και πιθανή αλλαγή της κυκλοφορίας

Η γερμανική μετεωρολογική υπηρεσία DWD επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ της ατλαντικής κυκλοφορίας και της εξέλιξης των ψυχρών αερίων μαζών στην Ευρασία.

Κατά το πρώτο μέρος του φθινοπώρου, η κυριαρχία δυτικών ρευμάτων και βαρομετρικών χαμηλών στον Βόρειο Ατλαντικό εκτιμάται ότι θα περιορίσει την πιθανότητα σημαντικών ψυχρών εισβολών προς την κεντρική Ευρώπη.

Καθώς, όμως, θα προχωρά η εποχή, η συσσώρευση ψυχρών αερίων μαζών στη Σιβηρία και τη βορειοανατολική Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία. Εφόσον η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεταβληθεί και αναπτυχθούν αντικυκλωνικές συνθήκες αποκλεισμού στη βόρεια Ευρώπη, θα μπορούσε να περιοριστεί η μεταφορά ήπιου ατλαντικού αέρα και να ανοίξει ο δρόμος για ψυχρότερες ηπειρωτικές αέριες μάζες προς την Ευρώπη.

Met Office: Το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο δεύτερο μισό του χειμώνα

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται από το βρετανικό Met Office στην εξέλιξη του El Niño και στη σχέση του με τη γενικότερη ατμοσφαιρική κυκλοφορία στο βόρειο ημισφαίριο.

Κατά το πρώτο διάστημα της περιόδου, η ατλαντική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει έντονη, με συχνά βαρομετρικά συστήματα και βροχοπτώσεις κυρίως στη βορειοδυτική Ευρώπη.

Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, μεταφέρεται στο δεύτερο μισό του χειμώνα. Μεταβολές στη στρατόσφαιρα, σε συνδυασμό με την εξέλιξη του El Niño, θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον πολικό στροβίλο και τη θέση των ατμοσφαιρικών συστημάτων.

Ένα ενδεχόμενο επεισόδιο αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης (SSW) αποτελεί έναν από τους παράγοντες που εξετάζονται, καθώς τέτοιες διαταραχές μπορούν να συνδεθούν με σημαντικές αλλαγές στην κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και να αυξήσουν την πιθανότητα ψυχρών εισβολών σε τμήματα της Ευρώπης.

Τι μπορεί να σημαίνουν αυτά για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, το πρώτο μέρος της ψυχρής περιόδου θα μπορούσε να χαρακτηρίζεται από σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, χωρίς αυτό να αποκλείει την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων.

Η θερμή κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων σε Αιγαίο και Ιόνιο αποτελεί έναν παράγοντα που μπορεί να ενισχύσει την αστάθεια όταν συνδυάζεται με ψυχρές αέριες μάζες. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ισχυρές βροχές, καταιγίδες και τοπικά πλημμυρικά φαινόμενα μπορούν να εκδηλωθούν με αυξημένη ένταση.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη του καιρού από τα μέσα του χειμώνα και μετά. Εάν επιβεβαιωθούν οι προϋποθέσεις για σημαντική αλλαγή της μεγάλης κλίμακας κυκλοφορίας στην Ευρώπη, ψυχρότερες αέριες μάζες από τη βόρεια και βορειοανατολική Ευρώπη θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα Βαλκάνια και την Ελλάδα.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα μπορούσαν να σημειωθούν σημαντικές πτώσεις της θερμοκρασίας, ισχυρός παγετός και χιονοπτώσεις, ακόμη και σε χαμηλότερα υψόμετρα.

Ωστόσο, οι εποχικές προγνώσεις δεν μπορούν να προσδιορίσουν από τώρα με ακρίβεια συγκεκριμένα επεισόδια κακοκαιρίας ή τις περιοχές που θα επηρεαστούν. Η αξιοπιστία τους μειώνεται όσο αυξάνεται ο χρονικός ορίζοντας, επομένως η πραγματική εξέλιξη του καιρού θα πρέπει να παρακολουθείται μέσα από τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προγνώσεις.