Μέσα στο φθινόπωρο αναμένεται να ανοίξει από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας η νέα πλατφόρμα για τις οικιστικές πυκνώσεις, δηλαδή τις συγκεντρώσεις κατοικιών και συνοδών κατασκευών που βρίσκονται μέσα σε εκτάσεις δασικού χαρακτήρα. Πρόκειται για τα λεγόμενα δασικά αυθαίρετα, τα οποία εκτιμάται ότι ανέρχονται περίπου στις 100.000 και αναδείχθηκαν μετά την ανάρτηση των δασικών χαρτών.

Η προηγούμενη διαδικασία τακτοποίησης δεν είχε την αναμενόμενη ανταπόκριση, ενώ παράλληλα συνάντησε εμπόδια σε σχέση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή το νέο πλαίσιο, πριν προχωρήσει στην επίσημη παρουσίασή του.

Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, εξετάζεται το ενδεχόμενο να ακολουθηθεί ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο της τακτοποίησης αυθαιρέτων, ώστε οι ιδιοκτήτες, καταβάλλοντας το προβλεπόμενο πρόστιμο, να μπορούν να προχωρήσουν στη διαδικασία ρύθμισης. Η λύση αυτή θεωρείται πρακτικά αναγκαία, καθώς ο αριθμός των ακινήτων είναι ιδιαίτερα μεγάλος και η μαζική κατεδάφιση δεν αποτελεί ρεαλιστική επιλογή.

Ωστόσο, η νέα ρύθμιση δεν θα αφορά όλες τις κατασκευές. Εκτός αναμένεται να μείνουν κτίσματα που δεν αποτελούν κατοικίες ή συνοδευτικές κατασκευές κατοικίας, όσα ανεγέρθηκαν μετά τις 28 Ιουλίου 2011, καθώς και αυθαίρετα σε περιοχές Natura 2000, στον αιγιαλό και τη ζώνη παραλίας, σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους. Επίσης, δεν θα εντάσσονται κατασκευές σε υποχρεωτικά αναδασωτέες εκτάσεις, όταν αυτές ανεγέρθηκαν μετά την κήρυξη της αναδάσωσης, ούτε κτίσματα των οποίων η διατήρηση εμποδίζει την απομάκρυνση πολιτών ή την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλου φυσικού κινδύνου.

Η προηγούμενη διαδικασία

Η προηγούμενη προσπάθεια καταγραφής και τακτοποίησης των δασικών αυθαιρέτων ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου 2023, μετά και από τρίμηνη παράταση. Η σχετική πλατφόρμα του Κτηματολογίου είχε ανοίξει στις 5 Οκτωβρίου 2022, με τους ιδιοκτήτες να καλούνται να υποβάλουν τις δηλώσεις τους, καταβάλλοντας παράβολο 250 ευρώ, προκειμένου να «παγώσουν» τα διοικητικά πρόστιμα και να εξασφαλίσουν προσωρινή εξαίρεση από την κατεδάφιση.

Η ανταπόκριση, ωστόσο, ήταν περιορισμένη. Στο πρώτο τρίμηνο είχαν κατατεθεί περίπου 620 οριστικές αιτήσεις, ενώ μέχρι τη λήξη της διαδικασίας καταγράφηκαν συνολικά 2.772 δηλώσεις, οι οποίες αφορούσαν 382.653 παράνομα τετραγωνικά μέτρα.

Τα «μαύρα περιγράμματα»

Παράλληλα, το υπουργείο καλείται να αντιμετωπίσει και το δεύτερο σημαντικό ζήτημα των δασικών χαρτών, τα λεγόμενα «μαύρα περιγράμματα». Πρόκειται για περίπου 5% των εκτάσεων που εξαιρέθηκαν από την ανάρτηση των δασικών χαρτών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και περιοχές της Αττικής.

Οι συγκεκριμένες εκτάσεις δεν εξετάστηκαν ως προς τον δασικό τους χαρακτήρα, καθώς το ιδιοκτησιακό και πολεοδομικό τους καθεστώς διέπεται από διαφορετικές ρυθμίσεις. Το υπουργείο επεξεργάζεται νέα παρέμβαση για την επίλυση και αυτού του ζητήματος μέσα στους επόμενους μήνες.

Στο 50% η εξέταση των αντιρρήσεων

Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η προσπάθεια επιτάχυνσης της εξέτασης των αντιρρήσεων, με στόχο να ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες έως το τέλος του 2027.

Από τις περίπου 466.000 αντιρρήσεις που έχουν κατατεθεί, έχουν εξεταστεί μέχρι σήμερα περίπου 227.000, δηλαδή το 50%. Το 2% αφορά πρόδηλα σφάλματα, για τα οποία εφαρμόζονται πλέον απλούστερες διαδικασίες.

Μεγαλύτερες καθυστερήσεις καταγράφονται σε περιοχές της Ανατολικής Αττικής, της Κρήτης, της Λακωνίας, της Βοιωτίας και της Ζακύνθου. Για την ενίσχυση της διαδικασίας στην Κρήτη έχουν ήδη αποσταλεί 19 δασολόγοι, ενώ εξετάζεται η αξιοποίηση προσωπικού από άλλες περιοχές της χώρας, καθώς και η χρήση τηλεδιασκέψεων.

Στον αντίποδα, σημαντική πρόοδος έχει καταγραφεί σε αρκετές περιοχές, μεταξύ των οποίων η Καστοριά και η Κοζάνη, αλλά και μεγάλο μέρος της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Ο τελικός στόχος του υπουργείου είναι να ολοκληρωθεί η διαδικασία έως το τέλος του 2027, με ένα πλαίσιο για τις οικιστικές πυκνώσεις που θα μπορεί να σταθεί και απέναντι στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.