Η ρύπανση του αέρα είναι παραμένει μια από τις πιο κρυφές και ύπουλες αιτίες των πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας περίπου 300.000 θανάτους ετησίως

Σύμφωνα με έκθεση της IQAir για την ποιότητα του αέρα, που ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες, μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληροί τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα PM2.5. Η ετήσια τιμή-οδηγός του ΠΟΥ για τα PM2.5 παραμένει στα 5 μg/m³.

Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά μικρά αιωρούμενα σωματίδια, με διάμετρο έως 2,5 μικρόμετρα, που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικών επεισοδίων, χρόνιων πνευμονοπαθειών και καρκίνου του πνεύμονα.

Οι περιοχές της Ελλάδας από τον χειρότερο στον καλύτερο αέρα

Με βάση τις μετρήσεις του IQAir, αυτές είναι οι 10 περιοχές από τη μεγαλύτερη στη μικρότερη συγκέντρωση μικροσωματιδίων PM2.5:

1. Καβάλα
2. Λάρισα
3. Ξάνθη
4. Βόλος
5. Αθήνα, Αττική
6. Κοζάνη
7. Κορυδαλλός, Αττική
8. Περιστέρι, Αττική
9. Αγρίνιο
10. Πάτρα

Τα νούμερα δεν λένε ψέματα και για τα Ιωάννινα η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Σύμφωνα με την επίσημη 8η ετήσια έκθεση της IQAir – ο ελβετικός οργανισμός μέτρησης της ποιότητας του αέρα- για το 2025, η Ηπειρωτική πρωτεύουσα όχι μόνο παραμένει «όμηρος» της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αλλά καταγράφει μια ανησυχητική σταθερότητα στις υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM2.5, κατατάσσοντάς την ανάμεσα στις πιο επιβαρυμένες περιοχές παγκοσμίως.

Αυτό που συνήθως αποκαλούμε «αιθαλομίχλη» εξελίσσεται σε μόνιμο πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται με συζητήσεις, ημερίδες και διαπιστώσεις.

Η ακτινογραφία της ρύπανσης: 4,3 φορές πάνω από τα όρια

Η έκθεση IQAir 2025, η οποία ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις σε όλο τον κόσμο, τοποθετεί τα Ιωάννινα στην 782η θέση της παγκόσμιας κατάταξης με τις πιο μολυσμένες πόλεις.

Αυτό σημαίνει ότι η πρωτεύουσα της Ηπείρου βρίσκεται στο δυσμενές 8% των πόλεων με τη χειρότερη ποιότητα αέρα στον πλανήτη.

Τα στοιχεία που αντλήθηκαν για το έτος 2025 δείχνουν:

-Μέση ετήσια συγκέντρωση PM2.5: 21.4 µg/m³.

Σύγκριση με όρια ΠΟΥ: Η τιμή αυτή είναι 4,3 φορές υψηλότερη από το αυστηρό ετήσιο όριο των 5 µg/m³ που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Ιστορική τάση: Από τα 17.5 µg/m³ το 2022, φτάσαμε στα 21.4 µg/m³ το 2025, μια άνοδος που αποδεικνύει ότι το πρόβλημα διογκώνεται αντί να λύνεται.

Γιατί «πνίγεται» το λεκανοπέδιο

Η ανάλυση πάνω στα δεδομένα της έκθεσης αναδεικνύει τρεις συγκεκριμένους λόγους που καθιστούν τα Ιωάννινα «κόκκινη ζώνη»:

Οικιακή Θέρμανση: Η καύση ξύλου σε τζάκια και σόμπες παραμένει ο «νούμερο ένα» εχθρός της ατμόσφαιρας. Τα PM2.5, σωματίδια με διάμετρο 30 φορές μικρότερη από μια ανθρώπινη τρίχα, εισχωρούν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα.

Θερμοκρασιακή Αναστροφή: Η γεωμορφολογία της περιοχής λειτουργεί ως «καπάκι». Ο κρύος αέρας εγκλωβίζεται χαμηλά στη λεκάνη μαζί με τους ρύπους, εμποδίζοντας τη διασπορά τους.

Κλιματική Επιβάρυνση: Η αυξημένη συχνότητα μεταφοράς σκόνης από τη Σαχάρα το 2025 επιδείνωσε το ήδη βεβαρυμένο κοκτέιλ ρύπων.

Δεν πρόκειται για μια απλή στατιστική. Η έκθεση IQAir τονίζει ότι μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως κατάφερε να πέσει κάτω από το όριο του ΠΟΥ. Τα Ιωάννινα, με τις τιμές που καταγράφονται βρίσκονται σε μια κατηγορία όπου η μακροχρόνια έκθεση συνδέεται άμεσα με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Πηγή: epiruspost.gr ethnos.gr