Ο Γιάννης Παπατζήκας είναι εκείνος που εδώ και χρόνια έχει βάλει τη σφραγίδα του σε έργα που στολίζουν πλατείες και διάφορες γωνιές της πόλης μας. Είναι εκείνος που δουλεύει το ξύλο ως ξυλογλύπτης αλλά και εκείνος που πελεκάει την πέτρα, το βράχο και τον δίνει μορφή και σχήμα. Ο Γιάννης είναι εκείνος που ίσως πρωτοτυπεί και πανελλήνια με την τέχνη της «ξυλογλυπτικής με αλυσοπρίονο».

Μέσα στη θεματολογία της τέχνης του Γιάννη Παπατζήκα βρίσκεται το άγριο  μανιτάρι. Το όμορφο αυτό φυτό με τις πλούσιες και ποικίλες μορφές το οποίο παρατηρούμε στα δάση της περιοχής μας, βρίσκεται στο κέντρο της έμπνευσης της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας του Γιάννη. Έτσι σε διάφορες πλατείες βρίσκονται έργα όπου μεγάλοι δέντρινοι κορμοί, πελεκήθηκαν με τέχνη και λεπτότητα και πήραν τη μορφή ενός μανιταριού, ένα αγαθό της περιοχής μας, ένα θαυμάσιο και θρεπτικό έδεσμα της κουζίνας μας.

Είναι αλήθεια ότι το περιβάλλον πάντα επιδρά στη διαμόρφωση χαρακτήρων και κλίσεων του κάθε ανθρώπου. Έτσι μαζί με το γενετικό του υλικό διαμορφώνεται η γενικότερη προσωπικότητα, ακόμα και του καλλιτέχνη. Η άφθονη παρουσία του ξύλου και της πέτρας στον τόπο μας άσκησε βασική επίδραση στη βαθύτερη ψυχολογία του καλλιτέχνη αυτού κι έτσι αυθόρμητος και χωρίς ακαδημαϊκές σπουδές και πτυχία τόλμησε να αγγίξει τα πρωτόγονα αυτά αγαθά και να τα μεταπλάθει κάθε φορά σε σύμβολα και σχήματα τέτοια που να αγγίζουν δυναμικά και να επιδρούν ανάλογα στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Τέτοιους καλλιτέχνες συναντάμε πολλές φορές στην ιστορία της τέχνης και αποτελούν αξιοσημείωτες περιπτώσεις γιατί ο αυθορμητισμός αυτός είναι ανεπηρέαστος από άλλα καλλιτεχνικά ρεύματα και τεχνικές που διδάσκονται στα επίσημα κέντρα σπουδών κάθε χώρας.  Ο αυθορμητισμός είναι μια κινητήρια δύναμη η οποία ανοίγει νέες διαδρομές και πολλές φορές μέσα από τη ρηξικέλευθη αυτή κατεύθυνση οδηγεί σε νέες φόρμες και νέες εκφραστικές δυναμικές. Το ίδιο συμβαίνει στη μουσική, στην ποίηση, στην πεζογραφία αλλά και σε επιστήμες όπως τα μαθηματικά, τη φυσική, την αστρονομία κτλ.

Θα μπορούσα στο άρθρο αυτό να μιλήσω αναλυτικότερα για την εκφραστική δύναμη των έργων του Γιάννη κι ακόμα να εκφράσω τη δικιά μου αισθητική ανάλυση για κάποια από τα έργα του. Για παράδειγμα ο βράχος που λούζεται με μια συνεχή ροή νερού απέναντι από το δημαρχείο νομίζω ότι στις μέρες του καύσωνα κατά την καλοκαιρινή περίοδο είναι ένα έργο που καταφέρνει να δροσίζει χαρούμενα τον επισκέπτη της πλατειούλας αυτής. Ακόμα στο έργο αυτό μπορεί ο καθένας ανάλογα με το βιωματικό του ανάγλυφο να αποκωδικοποιεί τα διάφορα σύμβολα που φιλοξενεί ο βράχος αυτός! Νομίζω ότι είναι ένα αντιπροσωπευτικό έργο του Γιάννη Παπατζήκα.

Με την ίδια συλλογιστική θα μπορούσαμε να ατενίσουμε παρατηρώντας το ψηλό ξεραμένο δέντρο που βρίσκεται στην εξωτερική είσοδο του κτιρίου της Αντιπεριφέρειας. Εκεί θα δούμε το «νεκρό δέντρο» να παίρνει μια άλλη έκφραση και να φιλοξενεί σύμβολα και παραστάσεις ενδιαφέρουσες και σχετικές με την ιστορία του περιβάλλοντος. Ξεχωρίζει το ράμφος και οι φτερούγες του πουλιού που στέκεται στο ψηλό κλωνάρι.

Κλείνοντας το άρθρο αυτό για τον καλλιτέχνη Γιάννη Παπατζήκα παραθέτω ένα μικρό αλλά απολογητικό του κείμενο που αξίζει να το διαβάσει κανείς. Μέσα σε λίγες γραμμές λέει τη δικιά του ιστορία, τις ανησυχίες του καθώς και τα οράματά του.

«Μια μικρή ομολογία του Γιάννη…»

«Από πολύ μικρός έκανα διάφορες κατασκευές, έλυνα και έδενα όλα τα παιχνίδια μου, ποδήλατο, αυτοκινητάκια, πατίνια κλπ, την ώρα που όλοι οι συμμαθητές μου και οι φίλοι μου έπαιζαν μπάλα. Εγώ πάντα έφτιαχνα τόξα, πελεκούσα πέτρες και τις σκάλιζα προσπαθώντας να τις δώσω διάφορα σχήματα, όπως για παράδειγμα να κάνω πέτρινα μαχαίρια. Πολλοί μου έλεγαν ότι γεννήθηκα σε λάθος εποχή.

Εκείνα τα χρόνια υπήρχε απαξίωση προς όλους εκείνους οι οποίοι έκαναν κάτι διαφορετικό από εκείνο που έκαναν οι υπόλοιποι. Αυτό το ένιωθα πάντα αλλά δεν ήξερα ότι μπορούσα τελικά αργότερα να κάνω τόσα όμορφα πράγματα.

Αργότερα, μεγαλώνοντας κι όταν άρχισα να εργάζομαι επαγγελματικά στο εργαστήριο μου, οι δυνατότητες εκείνες των παιδικών μου χρόνων απογειώθηκαν. Άρχισα να κατασκευάζω σκαλιστά τζάκια, μνημεία, βρύσες και διάφορα άλλα. Δεν μαθήτευσα ποτέ σε κανέναν! Είμαι εντελώς αυτοδίδακτος και ό,τι κάνω πηγάζει εντελώς από τη δικιά μου έμπνευση και φαντασία!  Οφείλω να ομολογήσω ότι έγινα γνωστός στο ευρύτερο κοινό της πόλης μας από την ευκαιρία που μου έδωσε ο Σύλλογος Μανιταρόφιλων. Οι κατασκευές που έκανα στο πάρκο των μανιταριών καθώς και σε άλλα μέρη της πόλης μου οδήγησαν πολλούς να με αποκαλούν πλέον και ξυλογλύπτη!  Με τη βοήθεια του συλλόγου αυτού οργάνωσα τη μεγαλύτερη εκδήλωση ξυλογλυπτικής με αλυσοπρίονο στην Ελλάδα! Η ξυλογλυπτική με αλυσοπρίονο δίνει την ευκαιρία στον καλλιτέχνη να μετασχηματίζει μεγάλα κομμάτια ξύλου ακόμα και μεγάλους κορμούς δέντρων σε διάφορες εκφραστικές μορφές και να δημιουργήσει αξιόλογα έργα!

Στο Υπουργείο Πολιτισμού έχω αριθμό μητρώου ως λιθοξόος, κι αυτό έγινε μετά από ένα έργο μου στο μνημείο των ηρώων στο Μεσολόγγι αφιερωμένο στην Ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου! Η δουλειά του λιθοξόου μ’ αρέσει και χαίρομαι όταν δουλεύω και δίνω νέα μορφή και σχήμα στην άμορφη πέτρα. Στα πέτρινα υλικά λειτουργώ με πρόσθεση και αφαίρεση όπου η μακρόχρονη εμπειρία μου και η σχολαστική παρατήρηση μου δίνει κάθε φορά τη δυνατότητα να κάνω καινούργια πράγματα με ιδιαίτερο χαρακτήρα και δυναμική.

Πιστεύω ότι μπορώ να μεταφέρω τη γνώση αυτή και την τεχνική στους νεότερους που έχουν κάποιο ταλέντο και θέληση να μάθουν την όμορφη αυτή τέχνη. Πιστεύω ότι ο καλλιτέχνης οφείλει να προσφέρει πολλά στο πολιτιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει και κινείται καθώς επίσης να αισθάνεται χαρά και ικανοποίηση από την ομορφιά που προσφέρουν τα έργα του στο κοινωνικό σύνολο. Ακόμα η χαρά της δημιουργίας καθώς και η ταπεινότητα του καλλιτέχνη οδεύουν χέρι – χέρι. Μέχρι τώρα έχω δώσει όσα μπορούσα σε όλους εκείνους που μου ζήτησαν βοήθεια  και συμβουλή ανοίγοντας καλύτερα το δρόμο προς την τέχνη αυτή.  Ακόμα είμαι στη διάθεση όλων εκείνων που θα ήθελαν να φτιάξω πολύ μεγαλύτερα έργα, αρκεί να μου δώσουν την ευκαιρία αυτή, και στο σημείο αυτό εννοώ την πολιτεία με ό,τι αυτό σημαίνει.

Εξελίχτηκα μέχρι τώρα γιατί πίστεψα στον εαυτό μου και στις δικές μου δυνάμεις και στη δικιά μου έμπνευση και φαντασία. Η διαδρομή μου να καταφέρω να σκαλίζω το ξύλο και να του δίνω τη μορφή του πουλιού, ή να λαξεύω το βράχο και να τον μετασχηματίζω σε μια όμορφη βρύση ή ένα παραδοσιακό τζάκι είναι γεμάτη από υπομονή και συνεχή προσπάθεια!»

Οκτώβριος 2025

Γιάννης Παπατζήκας