Ο Χρήστος Ντάγκαλας ο αυθεντικός ερμηνευτής των δημοτικών τραγουδιών του τόπου μας, στις 26 Ιανουαρίου 1988 παραχώρησε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στην εφημερίδα “Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ”. 

Την πραγματικά ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη αναδημοσιεύουμε σήμερα μετά από 37 χρόνια.

Ο Χρήστος Ντάγκαλας όταν παραχώρησε την συνέντευξη ήταν μόλις 38 χρονών. Η συνέντευξη του Χρήστου Ντάγκαλα έχει ως εξής:

ΝΤΑΓΚΑΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ:

Μουσικός. Γεννήθηκε το 1950 και άρχισε να παίρνει τα πρώτα μαθήματα μουσικής σε ηλικία 13 χρονών. Μαθήτευσε κοντά στον Γιώργο Τζάτσο και στον Δημήτρη Γιαννούλα. Σήμερα πατέρας δυο κοριτσιών και ενός αγοριού έχει ένα μουσικό παρελθόν 25 ετών. 

Τραγουδάει περισσότερα από 200 τοπικά τραγούδια, παραδοσιακά και διατηρεί αλλά και συνεχίζει να προβάλλει ανόθευτο το Γρεβενιώτικο τραγούδι. Η προσφορά του είναι σημαντική στην διατήρηση των δημοτικών τραγουδιών μας αφού έχει να παρουσιάσει, έναν δίσκο και αρκετές κασέτες, που χρησιμοποιούνται από χορευτικούς Συλλόγους για την εκμάθηση παραδοσιακών τοπικών χορών σε μαθητές.

Ένας ολόκληρος λαός γεννήθηκε, τραγουδήθηκε και μεγάλωσε με το δημοτικό τραγούδι.

Ο λαός μας, ο Γρεβενιώτικος αυτός λαός, διατήρησε μια παράδοση ολόκληρων αιώνων και είναι φυσικό να αισθάνεται με κάθε ευαισθησία τις προσπάθειες αυτών των ανθρώπων που πασχίζουν, είτε μέσα από τον επαγγελματικό τους δρόμο, είτε μέσα από το ερασιτεχνικό μεράκι να διατηρήσουν, να στεριώσουν και να ξαναζωντανέψουν τα δημοτικά Γρεβενιώτικα τραγούδια που μέσα τους έχουν και διατηρούν ένα κόσμο ολόκληρο.

Τον όμορφο κόσμο των προγόνων μας, με τη χαρά, τη λύπη, την αγάπη, τον πόνο και τη λεβεντιά.

Ένα μεγάλο μερίδιο για το ζωντάνεμα των δημοτικών μας τραγουδιών, ανήκει στους τραγουδιστές των Γρεβενών, και ειδικά σε εκείνους που όχι μόνο δεν παραποίησαν στίχους και λόγια αλλά αντίθετα: Έψαξαν και βρήκαν τους παραδοσιακούς στίχους και την αντίστοιχη μουσική.

Σήμερα η “Φ” παρουσιάζει τον Χρήστο Ντάγκαλα, τον τραγουδιστή που ο λαός μας του δείχνει καθημερινά στην αγάπη του.

“Έχω γυρίσει όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη τραγουδώντας δημοτικά των Γρεβενών. Από αυτές τις περιοδείες έχω μάθει πολλά και έχω καταλάβει πως οι ρίζες του Δημοτικού τραγουδιού είναι πολύ βαθιές.

Στην Γερμανία, στην Γαλλία και στην Ιταλία, στα κέντρα που εργαζόμουνα, οι Έλληνες ‘παραμιλούσαν’ με το κλαρίνο. Έχω δει σκηνές πραγματικά συγκινητικές.”

Τα πρώτα λόγια του Χρήστου για να συνεχίσει:

“Μαζί με τον Νίκο Γκιουλέκα έχουμε γράψει τον δίσκο ‘Ο Γρεβενιώτικος γάμος’, στην εταιρεία ΒΑΣΙΠΑΠ και έγινε ανάρπαστος.

Στον δίσκο αυτόν τραγουδώ την ‘Αρμενίσσα’, ‘Σ’ αυτό το σπίτι πού ρθαμε‘, ‘Πούσουν εχθες λεβέντη μου’, ‘Κάτω στον Δαφνοπόταμο’ και άλλα. Από το 1983 έχω δημιουργήσει ένα δικό μου πλήρες δημοτικό συγκρότημα με συνεργάτες τον Γιάννη Μπούκο (κλαρίνο) και τον Κώστα Ντίνα (βιολί). Ο σκοπός του δικού μας συγκροτήματος δεν είναι μόνο επαγγελματικός, αλλά έχει κι άλλο λόγο.

Καταγράφουμε κάθε παλιό τραγούδι που βρίσκουμε, του δίνουμε μουσική και το παρουσιάζουμε στο λαό μας.”

Ο Χρήστος Ντάγκαλας μιλάει με πάθος για το τραγούδι αλλά γνωρίζει να κρίνει και να επαινεί τους καλούς τραγουδιστές.

Συνεργάσθηκα σε χορούς, σε πανηγύρια, σε συναυλίες και κέντρα με τον Αλέκο Κιτσάκη, την Σοφία Κολητήρη, τον Σάββα Σιάτρα, την Φυλιώ  Πυργάκη, την Νίτσα Τσίτρα και τον Στέλιο Μπέλλο. Το δικό τους ρεπερτόριο είναι πράγματι φτωχότερο από το δικό μου. Τα Γρεβενά έχουν πολλά αλλά και διαλεχτά σε στίχους τραγούδια. Μιλούν για χαρές, για γάμους, για έρωτες, για τα τσιλεγκάτα, για τους παλιούς κλέφτες και τους λαϊκούς ήρωες.”

Στην συνέχεια ο Χρήστος Ντάγκαλας θα μιλήσει για τους συναδέλφους του:

“Κάνω μια πρόταση – θα πει: Καλώ όλους τους ντόπιους τραγουδιστές σε μια ποιοτική συνεργασία πάνω στο δημοτικό τραγούδι. Να συζητήσουμε και να ζητήσουμε γνώμες και απόψεις από τους παλιούς Γρεβενιώτες τραγουδιστές, πως και με ποιον τρόπο θα τοποθετήσουμε σε καλύτερη βάση το δημοτικό τραγούδι και πως θα απαλείψουμε όλα τα κακέκτυπα δημοτικά τραγούδια. Αυτό θα είναι μια προσφορά στην παράδοση που εγώ μένω πάντα πιστός οπαδός»:

Για να συνεχίσει:

“Τα συγκοινιακά πρέπει να τελειώσουν. Δεν μπορεί ένας βιολίστας ή κλαριτζής να παίρνει τα παιδιά του, τα αδέλφια του και τον πατέρα του και να δημιουργεί συγκρότημα… Έτσι κοροϊδεύει τον κόσμο…

Τα συγκροτήματα πρέπει να οργανωθούν σε σωστή επαγγελματική βάση με καλούς και μόνιμους καλλιτέχνες. Έτσι μόνον θα προστατεύεται και η μουσική και το τραγούδι.”

Σε ερώτηση ποιους θεωρεί στα Γρεβενά σαν σωστούς επαγγελματίες και καλλιτέχνες είπε:

«Ο Νίκος Γκιουλέκας και ο Ζήσης Τσιοτίκας είναι κορυφαίοι. Στο τραγούδι διακρίνονται και ο Παπαργύρης, ο Καρακώστα, ο Φ. Τσιοτίκας και ο Τζημόπουλος.

Τέλος ο Χρήστος Ντάγκαλας τόνισε ιδιαίτερα τα εξής:

Οι πολιτιστικοί σύλλογοι Γρεβενών και των χωριών έχουν μια σημαντική προσφορά στο τραγούδι, στο δημοτικό τραγούδι. Είναι αξιαίπενοι για αυτό και τους ζητούμε συνεργασία. Δεν είναι επιτρεπτό να έρχονται στα Γρεβενά ξένοι τραγουδιστές και να τραγουδούν δικά μας τραγούδια. Είναι και άδικο και λάθος.

Έχω την γνώμη πως οι ντόπιοι καλλιτέχνες είναι οι κύριοι εκφραστές των τραγουδιών μας. Κάθε μέρα, σε κάθε εκδήλωση το δείχνει ο λαός μας.

Χρήστος Ντάγκαλας

Τραγουδιστής δημοτικών τραγουδιών