Οικολογική Κίνηση Κοζάνης: Data Centers – Εύκολες οι κριτικές, δύσκολες οι λύσεις
Είτε μας αρέσει είτε όχι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και στη χώρα μας. Το 64% των εργαζομένων, το 41 % των επιχειρήσεων (σύμφωνα με την ΕΚΤ) και όλα τα ΑΕΙ χρησιμοποιούν ήδη την ΤΝ, ενώ η κυβέρνηση σπεύδει ασθμαίνουσα να «ολοκληρώσει» το πλαίσιο λειτουργίας της. Ανοιχτό παραμένει διεθνώς το θέμα της ασφαλούς χρήσης της ΤΝ, με την Αμερική του Τραμπ να προωθεί την αχαλίνωτη γιγάντωσή της, ενώ η Ε.Ε. προσπαθεί να θεσπίσει κανόνες, όρια και ελέγχους, ώστε η ΤΝ να μη γυρίσει μπούμεραγκ κατά της ανθρωπότητας.
Και στις δύο περιπτώσεις οι υποδομές είναι απαραίτητες. Όμως η κατάσταση έχει ξεφύγει. στο βωμό του ασύδοτου κέρδους. Οι Πολιτείες των ΗΠΑ είναι ξέφραγο αμπέλι: 612 Data Centers μόνο στο Τέξας! Από την άλλη, η Ε.Ε. (και η Ελλάδα) επιχειρούν – με αργούς ρυθμούς- να περιορίσουν τις επιπτώσεις στο περιβάλλον (κατανάλωση νερού, ενέργειας) και στα δίκτυα και να θεσπίσουν αντισταθμιστικά οφέλη στις περιοχές των Data Centers (D.C.).
Τι μπορούν να κάνουν οι τοπικές κοινωνίες πριν γνωμοδοτήσουν για τα D.C. :
- Να ζητήσουν πρωτίστως από την κυβέρνηση και τα κόμματα τις ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ απόψεις τους για τις υποδομές της ΤΝ. Πόση υπολογιστική ισχύ χρειάζεται (ή μπορεί να «αντέξει») η Ελλάδα και πού πρέπει να χωροθετηθούν τα D.C.; Ακούμε σε όλη τη χώρα πολλά ΟΧΙ που συντηρούν το τοπικιστικό σλόγκαν «μακριά από την αυλή μου», αλλά κανένα ΝΑΙ. Ας μας πουν λοιπόν τα κόμματα, που ξιφούλκησαν εξαρχής κατά των D.C., σε ποιες περιοχές προτείνουν να εγκατασταθούν. Είναι άμεση ανάγκη να γίνει Ειδικό Χωροταξικό για τα D.C. και να ορισθούν περιοχές προτεραιότητας και αποκλεισμού, ώστε να αποφευχθούν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Υπάρχει ήδη μια πρόσφατη μελέτη της PwC. Τι προτείνουν λοιπόν τα κόμματα και η Αυτοδιοίκηση για όλα αυτά και κυρίως για το χωροταξικό; Φτάνουν τα συνθήματα. Θέλουμε νούμερα και επιστημονική τεκμηρίωση.
- Να πρυτανεύσει η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ. Ούτε άκριτη αποδοχή των έργων, ούτε δογματική απόρριψη με βάση αν υποστηρίζουμε ή όχι την κυβέρνηση. Αυτές οι -καταστροφικές- λογικές έχουν οδηγήσει σε ιστορικά λάθη και χαμένες ευκαιρίες.
- Ίδια αντικειμενικότητα απαιτείται και για τα περιβαλλοντικά. Βλέπουμε όμως δυο μέτρα και δυο σταθμά. Π.χ. η κατανάλωση νερού. Το D.C. των 300 MW θέλει 0,21 εκατ. κ.μ. /έτος. Και για το νούμερο αυτό έχει ξεσηκωθεί το σύμπαν, κυρίως από τους οπαδούς των λιγνιτικών μονάδων. Πού ήταν οι περισσότεροι από αυτούς, κυρίως οι «παλιοί», όταν η ΔΕΗ έπαιρνε 72 εκ. κ.μ. /έτος (max αδείας) από τον Αλιάκμονα, όταν είχε καταστρέψει την υδροφορία στη Σαριγκιόλ (και τις πηγές της Κοζάνης), όταν είχε αφαιμάξει τη Βεγορίτιδα αντλώντας 20 εκ. κ.μ. /έτος μέχρι το ’97 κατεβάζοντας (μαζί με τις αγροτικές γεωτρήσεις) τη στάθμη της λίμνης κατά 35 μέτρα; Σιγή ιχθύος. Η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης ήταν από τους ελάχιστους που αντιδρούσαν με 3 Ερωτήσεις στην Ευρωβουλή, 2 Αναφορές, Προσφυγές στο Συνήγορο του πολίτη και πλήθος δημοσιευμάτων για την εξόντωση των υδάτινων πόρων από τη ΔΕΗ. Δεν λέμε ότι το 0,21 εκ. κ.μ./έτος για το D.C. είναι αμελητέο. Όταν όμως, στην πρεμούρα μας να «παλινορθώσουμε» το λιγνίτη, κλείνουμε τα μάτια στα 72 εκατ. κ.μ. /έτος και στο περιβαλλοντο-κτόνο παρελθόν του λιγνίτη, τότε η αξιοπιστία πάει περίπατο, ενώ η κομματική εκμετάλλευση του θέματος δεν μπορεί να αποκρυφτεί. Και ουτε μπορούμε να μην σχολιάσουμε την επιλεκτική και υποκριτική επίκλησή από αρκετούς στον δημόσιο διάλογο, της κατανάλωσης νερού από το D.T. όταν ταυτόχρονα διεκδικούν την επαναλειτουργία λιγνιτικών μονάδων των οποίων η λειτουργία προϋποθέτει πολλαπλάσια κατανάλωση νερού.
- Μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.). Όσοι αξιολογούν τις Μ.Π.Ε. με όρους οικονομικής ωφέλειας και όχι με περιβαλλοντικά κριτήρια είναι βαθιά νυχτωμένοι. Παλιότερα η Αυτοδιοίκηση ενέκρινε αβασάνιστα τις Μ.Π.Ε. της ΔΕΗ, έχοντας στο μυαλό τις θέσεις εργασίας και το οικονομικό – πολιτικό κέρδος. Υπήρξαν και θετικές εξαιρέσεις (π.χ. η απόρριψη της ΜΠΕ του Ορυχείου Μαυροπηγής & Αχλάδας). Από το πολύχρονο αυτό «χάιδεμα» της ΔΕΗ η περιοχή έχασε όχι μόνο περιβαλλοντικά, αλλά και οικονομικά, αφού δεν διεκδίκησε πόρους από τα μεταλλευτικά δικαιώματα ούτε από τη «φορολόγηση» των εκπομπών CO2 μέχρι το 2018.
Η Μ.Π.Ε. λοιπόν για το Data Center δεν πρέπει να κριθεί με οικονομίστικα κριτήρια και αντιπαροχές. Δεν μπορεί π.χ. να πούμε ΟΧΙ στο D.C. των 300 MW, αλλά ΝΑΙ σε εκείνο των 1000 ΜW, επειδή το δεύτερο θα δώσει περισσότερες θέσεις εργασίας, παραβλέποντας έτσι τις σαφώς μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του.
Κοντολογίς η μάχη για τη ΜΠΕ πρέπει να δοθεί χωρίς συμψηφισμούς και σε όλα τα περιβαλλοντικά και ενεργειακά μέτωπα: κατανάλωση νερού και ενέργειας (από ΑΠΕ), επιπτώσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, ανάκτηση θερμότητας για άλλες χρήσεις, οικολογικές προδιαγραφές εγκαταστάσεων και υλικών, οχλήσεις θορύβου κλπ..
- Αντισταθμιστικά οφέλη: 6 – 20 εκ.€/έτος. Εύκολα μπορεί να πλειοδοτήσει κανείς ζητώντας πιο πολλά μέχρι και ..τζάμπα ρεύμα. Το βασικό όμως είναι πού θα πάνε τα λεφτά. Προβλέπουμε διασπάθιση, όπως έγινε με τον Τοπικό Πόρο και με τη Δίκαιη μετάβαση. Μακάρι να διαψευστούμε.
Σε κάθε περίπτωση δεν είναι εύκολο να τοποθετηθεί κανείς για το Data Center υπό τις παρούσες συνθήκες ημι-ενημέρωσης. Θα περιμένουμε πρώτα τη Μ.Π.Ε. προκειμένου να διαμορφώσουμε την τελική μας θέση.
Ελπίζουμε η Μ.Π.Ε. να είναι σοβαρή, ώστε να αναπτυχθεί ένας σοβαρός και ήρεμος δημόσιος διάλογος, από τον οποίο κανείς δεν περισσεύει.
Οικολογική Κίνηση Κοζάνης
- Προηγούμενο ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για το ΕΠΕΣ 2028–2034 – Διασφάλιση της μεταλιγνιτικής διάστασης της Δυτικής Μακεδονίας και ενίσχυση της αγροδιατροφής
- Επόμενο Χατζηδάκης: Ο λιγνίτης θα μας κόστιζε επιπλέον 7,1 δισ. ευρώ την περίοδο 2020-2026




























