Τη δραματική περσόνα της ΗΛΕΚΤΡΑΣ η τύχη το έφερε να μπορούμε να τη δούμε σε τρεις εκδοχές, μία από καθένα από τους τρεις μεγάλους τραγικούς. Πρώτος ο Αισχύλος στις Χοηφόρους βάζει την κόρη του Αγαμέμνονα να πενθεί και να προσεύχεται για την επιστροφή του Ορέστη. Η στάση της είναι παθητική, περιορίζεται στη θρηνωδία και αφήνει τον Ορέστη να σχεδιάσει και να εκτελέσει το φονικό. Στον Σοφοκλή και στο ομώνυμο έργο η Ηλέκτρα είναι σαφώς πιο δυναμική και παθιασμένα προτρέπει για εκδίκηση, δε συμμετέχει όμως σε αυτή, ο Ορέστης πάλι φέρει όλη την ευθύνη, αν και με περισσή ικανοποίηση η Ηλέκτρα ακούει τις φωνές της σφαγμένης της μάνας μέσα από το παλάτι.

Στον Ευριπίδη αντίθετα η εστίαση είναι καθαρά στην Ηλέκτρα, είναι ο κεντρικός χαρακτήρας του έργου μέσω του οποίου διερευνάται το θέμα της εκδίκησης. Η Ηλέκτρα κατατρώγεται από το μίσος της για την Κλυταιμνήστρα και εμμονικά επιζητά να τη δει να τιμωρείται που σκότωσε τον πατέρα της. Η εμμονή της με την εκδίκηση τη δεσμεύει από τη δυνατότητα οποιασδήποτε άλλης μορφής ολοκλήρωσης ή ευτυχίας – είναι ένα ζήτημα προσωπικό, ένα ζήτημα τιμής και ύπαρξης.

ΗΛΕ. Τη μάνα μου να σφάξω κι ας πεθάνω!

Τώρα η Ηλέκτρα δεν είναι η παθητική θρηνητική φιγούρα των αισχυλικών Χοηφόρων που προσεύχεται για εκδίκηση ούτε η σοφόκλεια εκδοχή της που καλεί παθιασμένα τον αδελφό της για εκδίκηση αλλά δεν έχει καμία συμμετοχή σε αυτή. Σε αντίθεση με την απεικόνισή της στα άλλα έργα, η Ηλέκτρα του Ευριπίδη είναι μια δυναμική και ενεργή υπέρμαχος της εκδίκησης που όχι μόνο δε διστάζει να την παροτρύνει αλλά τη σχεδιάζει και εν μέρει την εκτελεί.

ΗΛΕ. Κι αν ένας φόνος μ’ άλλονα πληρώνεται με δίκιο

τότε θα σε σκοτώσουμε εγώ κι ο αδελφός μου,

να πάρουμε εκδίκηση στον φόνο του πατέρα.

Εκείνα αν ήταν δίκαια, δίκαια θα ‘ν’ και τούτα.

Η ευριπιδική Ηλέκτρα δίνει την αίσθηση ότι όλο της το “είναι” στρέφεται γύρω από τη σκέψη της εκδίκησης. Μισεί την Κλυταιμνήστρα, μισεί και τον Αίγισθο, και λατρεύει όσο τίποτα τον δολοφονημένο πατέρα της. Η Ηλέκτρα στο τέλος παίρνει την εκδίκηση που ποθούσε αλλά γρήγορα διαπιστώνει ότι το φονικό δεν έφερε τη λύση, οι ενοχές είναι δυσβάσταχτες, οι τύψεις δεν καταλαγιάζουν. Γρήγορα διαπιστώνει ότι η μητροκτονία είναι μια πράξη που ποτέ δεν μπορεί πλήρως να δικαιολογηθεί. Συντετριμμένη και αυτή, μαζί με τον αδελφό της, θα ομολογήσει σπαρακτικά:

ΗΛΕ. Πολλά τα δάκρυά σου, αδελφέ, μα εγώ είμ’ η αιτία

που σαν φωτιά ξεχύθηκα επάνω της, η μαύρη,

σ’ εκείνη που με γέννησε, στη μάνα μου την ίδια.

ΗΛΕΚΤΡΑ: Σοφία Πασιά

ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2025

ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΣΤΡΑΚΙ

ΕΝΑΡΞΗ: 21:30