Μια ξεχωριστή επίσκεψη στα Βαλτόνερα Αμυνταίου μάς έφερε κοντά στην ιστορία της αείμνηστης Δήμητρας Κουτσουρίδου, ενός κοριτσιού που μετέτρεψε μια μεγάλη προσωπική δοκιμασία σε μια μοναδική συλλογή και άφησε πίσω της μια ιστορία που συνεχίζει να συγκινεί.

Η επίσκεψή μας στο Μουσείο Σβήστρας και Ξύστρας στα Βαλτόνερα Αμυνταίου ξεκίνησε από την επιθυμία της Στέλλας, μίας από τις ωφελούμενες της ΚΟΙΝΣΕΠ ΛΑΜΠΗΔΟΝΕΣ. Η Στέλλα είχε βρεθεί ξανά εκεί και ήθελε να επιστρέψει, να ξαναδεί τη συλλογή που είχε κρατήσει στη μνήμη της. Κι έτσι, η δική της επιθυμία έγινε η δική μας αφορμή: να γνωρίσουμε αυτόν τον ξεχωριστό χώρο που τελικά μας άγγιξε όλους.

Εκεί γνωρίσαμε την ιστορία της αείμνηστης Δήμητρας Κουτσουρίδου. Η Δήμητρα γεννήθηκε υγιέστατη, όμως σε ηλικία περίπου επτά ετών έχασε ολοκληρωτικά την όρασή της. Μέσα από αυτή τη δύσκολη αλλαγή στη ζωή της γεννήθηκε κάτι που έμελλε να εξελιχθεί σε μια μοναδική συλλογή: αρχικά ξύστρες και στη συνέχεια σβήστρες.

Με το πέρασμα των χρόνων, η συλλογή μεγάλωσε χάρη και στους ανθρώπους που συγκινήθηκαν από την ιστορία της. Άνθρωποι από την Ελλάδα και το εξωτερικό άρχισαν να της στέλνουν αντικείμενα, θέλοντας με μια μικρή πράξη να συμμετέχουν στο δικό της ταξίδι. Ανάμεσα στα αντικείμενα που έφτασαν στη συλλογή ήταν ξύστρες από τη NASA και το Κολούμπια.

Η ιστορία της Δήμητρας παρουσιάστηκε και μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ η συλλογή της απέκτησε θέση στο βιβλίο Guinness.

Η Δήμητρα έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 46 ετών.

Η συλλογή, όμως, δεν έφυγε μαζί της.

Σήμερα, η μητέρα της, η κυρία Φρειδερίκη, παρά το προχωρημένο της ηλικίας της, συνεχίζει να κρατά ζωντανή την ιστορία της κόρης της. Ανοίγει την έκθεση, υποδέχεται τους επισκέπτες, μιλά για τη Δήμητρα και παρουσιάζει με αγάπη τη συλλογή που εκείνη δημιούργησε.

Κατά τη διάρκεια της δικής μας επίσκεψης, η κυρία Φρειδερίκη μάς μίλησε για την κόρη της και για τη σημασία που έχει για εκείνη να συνεχίσει να παρουσιάζει το έργο της.

Κάποια στιγμή, η κυρία Φρειδερίκη αναφέρθηκε στην υπόσχεση που είχε δώσει στην κόρη της, τη Δήμητρα, λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Ακόμα κι αν χρειαστεί να συρθώ, εγώ το έργο σου θα συνεχίσω να το δείχνω.»

Μια μητέρα που συνεχίζει, όσο μπορεί, να ανοίγει την πόρτα της έκθεσης για να γνωρίσουν οι άνθρωποι την κόρη της.

Για να μη χαθεί η ιστορία της.

Για να συνεχίσει η Δήμητρα να υπάρχει μέσα από όσα δημιούργησε.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο συγκινητική πλευρά αυτής της συλλογής. Δεν αποτελεί απλώς μια έκθεση αντικειμένων. Είναι ένας χώρος μνήμης. Ένας τρόπος η ζωή της Δήμητρας να συνεχίζει να συναντά ανθρώπους που δεν τη γνώρισαν ποτέ.

Πίσω όμως από τη μεγάλη συλλογή και την αναγνωρισιμότητά της υπάρχει και μια ακόμη ανθρώπινη ιστορία.

Χρόνια πριν, περίπου το 2006, μια γυναίκα που είχε ακούσει για τη Δήμητρα σε τηλεοπτική εκπομπή αποφάσισε να της στείλει ταχυδρομικά ξύστρες, σβήστρες και ένα γράμμα. Δεν θυμόταν πια τι ακριβώς είχε γράψει. Θυμόταν όμως πως τότε είχε χαρεί πολύ που έκανε αυτή τη μικρή πράξη και ευχόταν να είχε χαρεί και η Δήμητρα.

Χρόνια αργότερα, η ίδια γυναίκα θυμήθηκε εκείνη την ιστορία και αναζήτησε το γράμμα.

Και κάπως έτσι, η δική μας επίσκεψη απέκτησε ακόμη μεγαλύτερο νόημα.

Οι Λαμπηδόνες, βρεθήκαμε στον χώρο όπου βρίσκεται αυτή η ιδιαίτερη συλλογή. Γνωρίσαμε την ιστορία της Δήμητρας, ακούσαμε τη μητέρα της, παρατηρήσαμε τα αντικείμενα που συγκεντρώθηκαν μέσα στα χρόνια και ήρθαμε σε επαφή με μια ιστορία που μιλά για τη δύναμη, την επιμονή, τη μνήμη και κυρίως για τη δύναμη μιας ανθρώπινης πράξης.

Το παλιό εκείνο γράμμα μπορεί κάποτε να βρεθεί. Μπορεί και όχι.

Όμως η επίσκεψή μας δημιούργησε ένα καινούργιο μήνυμα προς τη Δήμητρα. Ένα μήνυμα που δεν χρειάστηκε χαρτί ή λέξεις. Ένα μήνυμα φτιαγμένο από την παρουσία μας, από την επιθυμία της Στέλλας, από τη συγκίνηση όλων μας και από τη μνήμη μιας ιστορίας που εξακολουθεί να ταξιδεύει.

Γιατί κάποιες πράξεις, όσο μικρές κι αν μοιάζουν τη στιγμή που γίνονται, δεν χάνονται.

Μένουν κάπου.

Σε μια συλλογή.
Σε ένα γράμμα.
Σε μια μητέρα που συνεχίζει να ανοίγει την πόρτα.
Σε ανθρώπους που θυμούνται.
Και σε καινούργιους ανθρώπους που, όπως οι Λαμπηδόνες, έρχονται για πρώτη φορά να γνωρίσουν την ιστορία.

Οι Λαμπηδόνες επισκεφθήκαμε το Μουσείο Σβήστρας και Ξύστρας στα Βαλτόνερα Αμυνταίου και θα ξαναπάμε.

Και σας προτείνουμε να κάνετε κι εσείς αυτή τη στάση.

Γιατί εκεί δεν θα δείτε μόνο μια συλλογή από ξύστρες και σβήστρες.

Θα συναντήσετε τη Δήμητρα.
Και μια μητέρα που αρνείται να αφήσει τη μνήμη της να σβήσει.

Η Διοικούσα Επιτροπή των «Λαμπηδόνων»